In mei verscheen het boek “Dierzaamheid. Duurzaam samenleven met dieren” bij uitgeverij Noordboek. Het is uitgebracht onder redactie van Pim Martens, hoogleraar Duurzame Ontwikkeling aan de Universiteit van Maastricht, Maarten Reesink, docent Human-Animal Studies aan de Universiteit van Amsterdam en Karen Soeters, oprichter van de organisatie House of Animals en tot voor kort directeur van het wetenschappelijk bureau van de Partij voor de Dieren. Het boek is een samenwerkingsproject tussen Nederlandse academici uit verschillende disciplines en organisaties. Het beoogt de lezer belangrijke informatie te geven over de uiteenlopende manieren waarop mensen met andere dieren omgaan. Ook worden suggesties en voorstellen gedaan waarmee we beter zouden kunnen omgaan met onze mededieren. Dit alles wordt gepresenteerd onder de nieuwe term “dierzaamheid” die met dit boek wordt geïntroduceerd. Voor dit boek heb ik (Esteban Rivas) het hoofdstuk geschreven over het gevoelsleven van dieren.

       De term “dierzaamheid” is een aantal jaren geleden verzonnen door professor Martens en beoogt verder te gaan dan de vaak antropocentrisch gekleurde term “duurzaamheid.” Wat we tot nu toe vaak zien in de discussie over de problematiek van milieuverontreiniging, klimaatverandering en andere vormen van negatieve menselijke invloed op onze planeet is dat er geprobeerd wordt een oplossing te vinden in de vorm van duurzaamheid, door duurzame manieren van leven, werken en produceren op te stellen. Daarmee voorkomen we dat we de aarde onherstelbaar schade toebrengen en houden we onze planeet ook leefbaar voor toekomstige menselijke generaties. Deze interpretatie van duurzaamheid is echter sterk antropocentrisch en kenmerkt zich door een beperkte gerichtheid op alleen mensen. Daarnaast worden de belangen van andere dieren vaak niet goed meegenomen in het vinden van duurzame oplossingen. Zo wordt er gekeken naar manieren waarmee de uitstoot van schadelijke stoffen door de intensieve veeteelt kan worden beperkt, maar gaat men voorbij aan de vraag wat de bio-industrie voor deze dieren zelf betekent en of die wel te vereenzelvigen is met hun individuele belangen. Bovendien zullen we de belangen van alle dieren wel mee móeten nemen, willen we een uiteindelijk daadwerkelijk duurzame wereld bereiken. Om deze redenen is de term “dierzaamheid” opgesteld, waarmee wordt aangegeven dat de belangen van alle dieren (en dus niet alleen die van menselijke dieren) centraal horen te staan bij het oplossen van de problemen waar we als 21e-eeuwse globale samenleving voor staan. 

       Het boek bestaat uit 11 hoofdstukken die ieder een apart aspect van onze relatie met andere dieren behandelen. Zo zijn er hoofdstukken over de veeteelt, gezelschapsdieren (huisdieren), dierproeven, dierentuinen en dieren in het wild. De stand van zaken wordt per onderwerp goed geschetst, waardoor bestaande problemen helder worden gemaakt en suggesties worden gedaan voor een betere toekomst, voor alle dieren. Op die manier wordt geprobeerd tot een dierinclusievere samenleving te komen.

       “Dierzaamheid” is een sterk aan te raden boek om goed op de hoogte te raken van hoe wij mensen in deze tijd met onze mededieren omgaan. Wel moet ik aangeven dat je er niet echt vrolijk van wordt als je de verschillende hoofdstukken leest. Het kan aangrijpend zijn om te weten dat mensen vaak op allerlei ellendige manieren met andere dieren omgaan. Maar om diezelfde reden is het juist belangrijk om deze kennis te krijgen, zodat je je goed bewust bent van wat er allemaal nog mis is in onze relatie met andere dieren en je gemotiveerd raakt bij te dragen aan oplossingen en een betere wereld voor alle dieren. Het boek is overal te koop in boekenhandels en online bij Uitgeverij Noordboek en alle bekende online verkoopkanalen. Het ISBN nummer is: 9789056157760.

       Mijn eigen hoofdstuk is het tweede hoofdstuk, “Het gevoelsleven van dieren.” Dat is gelukkig geen opsomming van treurige zaken, maar een vrolijk overzicht van de rijkdom aan gevoelens en emoties die dieren hebben. Gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek naar het gevoelsleven van dieren laat ik daarin zien dat dieren een grote verscheidenheid aan gevoelsmatige mentale toestanden hebben, die zij samen met ons als menselijke dieren delen. Zo noem ik dat dieren pijn kunnen lijden, smaak en andere zintuiglijke gevoelens waarnemen, honger en vermoeidheid, woede, angst, geilheid, liefde, verdriet, rouw, trauma’s, speelsheid en empathie kunnen voelen. Mijn hoofdstuk in dit boek is dan ook juist bedoeld om de lezer een beter beeld te geven van de aard en natuur van onze mededieren. Dat zij voelende wezens zijn net als wij en dat we om die reden dan ook veel beter met ze om moeten gaan. Binnen mijn eigen invulling van de term “dierzaamheid” pleit ik als dierlijk egalitarist, veganist en abolitionist voor een afschaffing van alle manieren waarop mensen dieren gebruiken en voor een gelijkwaardige relatie tussen ons en andere dieren, zonder discriminatie, onderdrukking of overheersing.       Over het onderwerp van mijn hoofdstuk “Het gevoelsleven van dieren” organiseer ik in oktober een fysieke cursusdag in Amsterdam en een online cursus met als titel “Voelende dieren – Het gevoelsleven van dieren.” Daarin behandel ik wat de wetenschap heeft ontdekt over het rijke gevoelsleven van onze mededieren en geef ik een up to date overzicht van alle gevoelens en emoties die wij met andere dieren delen. De fysieke cursusdag in Amsterdam zal plaatsvinden op zaterdag 15 oktober 2022. Klik hier voor meer informatie over deze cursusdag en om je ervoor aan te melden. De online cursus zal plaatsvinden in de vorm van 2 Zoom bijeenkomsten op dinsdag 18 oktober en donderdag 20 oktober. Klik hier voor meer informatie over deze online cursus en om je daarvoor aan te melden.