Deze herfst organiseert het Instituut voor Dieren in Filosofie en Wetenschap weer een groot aanbod aan cursussen en evenementen over wetenschappelijk onderzoek naar de intelligentie en het gevoelsleven van dieren. Hieronder vind je het complete overzicht. De meeste cursussen worden zowel fysiek in Amsterdam als in een online versie georganiseerd. Als je op de titel van een cursus klikt kom je op een pagina met uitgebreide informatie en omschrijving van de cursus en vind je de aanwijzingen hoe je je daarvoor kunt aanmelden. Al dit onderwijs is bedoeld voor iedereen die diens kennis over dieren wil vergroten en verrijken. Een specifieke vooropleiding is geen vereiste. De cursussen worden gegeven door psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas, die promoveerde op een onderzoek in de Verenigde Staten met chimpansees die gebaren hadden geleerd om met mensen te communiceren.
We beginnen het herfstprogramma met het vrolijke Dierendag Kindercollege“Dieren kunnen ook denken en voelen“ op zaterdag 5 oktober. Het college is speciaal bedoeld voor kinderen in de lagere school leeftijd, die een leuk overzicht zullen krijgen van belangrijke ontdekkingen door de wetenschap over de slimheid en het rijke gevoelsleven van dieren.
Ook de bijzondere cursus “De intelligentie en het gevoelsleven van kippen, varkens, runderen, paarden, schapen en geiten” keert weer terug. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat deze zogenaamde boerderijdieren veel slimmer zijn dan je denkt en een uitgebreid gevoelsleven hebben. In Amsterdam zal deze cursus in 2 delen worden georganiseerd op zaterdagen 12 en 19 oktober. Klik hier voor de informatie over de fysieke cursus. De online versie van deze cursus zal in 3 Zoom bijeenkomsten worden gehouden op dinsdag 15, donderdag 17 en dinsdag 22 oktober. Klik hier voor informatie over de online cursus.
Natuurlijk heeft ook de populaire en zeer gewaardeerde cursus “Slimme honden! De intelligentie van honden” weer een plek deze herfst. In fysieke vorm wordt deze cursus in 2 delen georganiseerd in Amsterdam, op zaterdagen 26 oktober en 2 november. Klik hier voor de informatie over de fysieke cursus. De online versie van deze cursus zal in 3 delen worden gehouden op dinsdag 29, donderdag 31 oktober en dinsdag 5 november. Klik hier voor informatie over de online cursus.
Een uitgebreide cursusdag over wetenschappelijk onderzoek naar het gevoelsleven van alle dieren, “Voelende dieren – Het gevoelsleven van dieren,” vindt op zaterdag 16 november in Amsterdam plaats. Klik hier voor de informatie over deze fysieke cursusdag. De online versie van deze cursus zal in 2 delen worden georganiseerd op dinsdag 19 en donderdag 21 november. Klik hier voor informatie over de online cursus.
Tenslotte keert ook de vorig jaar geïntroduceerde cursusdag over wetenschappelijk onderzoek naar de cognitie van katten terug: “Slimme katten – De intelligentie van katten.” Deze zal in Amsterdam worden gehouden op zaterdag 23 november. Klik hier voor de informatie over deze fysieke cursusdag. De online versie van deze cursus bestaat uit 1 deel op dinsdag 26 november. Klik hier voor informatie over de online cursusdag.
Komende lente zal er ook weer een online versie van de populaire cursus “Slimme honden! – De intelligentie van honden” worden georganiseerd. Deze online cursus bestaat uit 3 bijeenkomsten van 4 uur via het programma Zoom, die zullen worden gehouden van 11.00 tot 15.00 uur. De cursus zal plaatsvinden op dinsdag 28 mei, dinsdag 4 juni en donderdag 6 juni. Tijdens deze cursus zal psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas een vrolijk en up to date overzicht geven van wetenschappelijk onderzoek naar de intelligentie of cognitie van honden. De cursus is bedoeld voor iedereen die meer wil weten over het mentale leven van honden.
Beschrijving cursus:
Foto: Eimer Wieldraaijer.
Al tienduizenden jaren leven mensen samen met honden. De afgelopen 30 jaar vinden er heel veel nieuwe studies plaats naar de intelligentie of cognitie van honden. Zo zijn er inmiddels aparte instituten opgericht aan universiteiten over de hele wereld waar intelligentie-onderzoek met honden wordt gedaan: het Family Dog Project aan de Universiteit van Boedapest (Adam Miklosi), het Clever Dog Lab aan de Universiteit van Wenen (Ludwig Huber) en het Duke Canine Cognition Center aan de Duke University in de Verenigde Staten (Brian Hare). Uit deze recente studies blijkt dat honden veel slimmer zijn dan we tot nu toe dachten. Honden blinken vooral uit in sociale intelligentie, waardoor ze ook zeer goed met mensen kunnen samenleven. Tijdens deze cursus zal dr. Rivas uitgebreid ingaan op de uitkomsten van al deze recente onderzoeken met honden. De cursus geeft U een goed overzicht van de huidige stand van zaken op het gebied van de wetenschappelijke kennis over de intelligentie van honden. Dat zal voor een deel ook Uw eigen beeld veranderen van waar honden toe in staat zijn qua intelligentie. De cursus bestaat uit de volgende 3 delen.
Deel 1. Dinsdag 28 mei 2024.
Onderwerpen: Inleiding. Geschiedenis onderzoek intelligentie honden. De domesticatiegeschiedenis van honden. Het domesticatie-experiment met zilvervossen. Begrip van menselijke communicatieve signalen. Recente studies naar het begrip van menselijke communicatieve signalen.
Omschrijving: Wat is intelligentie of cognitie? Al meer dan 100 jaar vindt er onderzoek plaats naar de intelligentie van honden en andere dieren, maar honden werden lange tijd genegeerd als domme, “onnatuurlijke” dieren. We bespreken kort de gedachten over hondenintelligentie van Charles Darwin, Pavlov, Thorndike, Lloyd Morgan, het behaviorisme en de cognitieve revolutie in de vergelijkende psychologie en ethologie. Wie waren de voorouders van honden? De zintuigen van de hond: informatiekanalen van kennis. Hoe heeft de domesticatie van honden plaatsgevonden? Hebben wolven zichzelf eigenlijk gedomesticeerd tot honden? Wat voor implicaties heeft het langlopende experiment met tamme zilvervossen voor de domesticatie van honden? En wat betekent de domesticatiegeschiedenis voor de gerichtheid van honden op mensen en het begrijpen van menselijke communicatieve signalen zoals wijzen en blikrichting? Tenslotte behandelen we recente studies met honden, wolven en andere hondachtigen die een ander licht werpen op de domesticatie hypothese van Brian Hare.
Deel 2. Dinsdag 4 juni 2024.
Zijn honden zo slim dat ze juist stout zijn als mensen hen niet kunnen zien of horen?
Onderwerpen: Taalonderzoek. De (intentionele) communicatie van honden. Begrip van het zien, horen en weten van mensen.
Omschrijving: We beginnen met taalonderzoek met honden. We behandelen de “wonderhonden” uit het begin van de 20e eeuw en de lessen van het paard Slimme Hans. Hoeveel menselijke woorden kunnen honden snappen? Kunnen ze ook categorie woorden zoals “bal” of “frisbee” leren begrijpen? Zijn sommige honden extra goed in het begrijpen van woorden? Is de communicatie van honden doelbewust of intentioneel te noemen? Drukken honden verschillende zaken uit met hun communicatieve geluiden? Hoe goed kunnen mensen de emoties van honden in hun geblaf herkennen? Begrijpen honden wat mensen zien, horen en weten? Letten ze daar op bij de interactie met de mens en proberen honden zo ongemerkt stout of ongehoorzaam te zijn?
Deel 3. Donderdag 6 juni 2024.
Onderwerpen: Basale cognitie. Fysieke intelligentie. Sociaal leren en imitatie. Samenwerking, empathie en rouw.
Omschrijving: Hebben honden door dat voorwerpen blijven bestaan (object-permanentie) en hoe gedragen ze zich in spannende onderzoeken als de toverbeker? Kunnen honden verschillende hoeveelheden onderscheiden? Hebben ze ook een vorm van zelfbewustzijn? En hoe ver reikt hun intelligentie over de fysieke wereld en de causale verbanden tussen voorwerpen? Waaruit bestaat hun ruimtelijke cognitie? Zijn ze in staat tot samenwerking bij coöperatief touwtrekken? Wat leren honden door sociale observatie en zijn ze in staat tot imitatie? Hoe herkennen ze een ander als specifiek individu en hoe vormen ze zich een oordeel over de ander? Kunnen honden besmet raken met de emoties van mensen? Verzoenen honden zich na een conflict en troosten ze elkaar? Bestaat er bewijs voor empathie bij honden? Helpen ze mensen als die iets nodig hebben? En wat is er bekend over rouw bij honden en de emotionele hechting en neurochemie (waaronder het hormoon oxytocine) in de relatie van honden met de mensen met wie ze samenleven?
Cursusboek (niet verplicht):
Bij deze cursus gebruiken we als cursusboek De wijsheid van honden. Over intelligentie en gedrag van ons meest geliefde huisdiervan Brian Hare & Vanessa Woods. Dat is de Nederlandse vertaling van The genius of dogs. How dogs are smarter than you think, geschreven door professor in de evolutionaire antropologie Brian Hare, co-directeur van het Duke Canine Cognition Center aan de Duke University in North Carolina (VS). Hoewel dit boek alweer in 2013 is verschenen is het nog steeds het meest geschikte overzicht voor een algemeen publiek van de resultaten van al het recente onderzoek naar de intelligentie van honden. Wij ontvangen herhaald verzoeken om dit boek als cursusboek bij deze cursus te blijven gebruiken. Tijdens de cursus gelden per Zoom bijeenkomst een aantal hoofdstukken uit dit boek als voorbereiding. De cursisten kunnen deze hoofdstukken dan vantevoren lezen en daarbij vragen noteren, zowel over de tekst als men iets niet snapt, als over de inhoud, wanneer men een discussievraag heeft. Deze vragen kunnen dan op de cursus zelf worden gesteld en gezamenlijk behandeld worden. De aanschaf van het cursusboek is volledig facultatief, dus niet verplicht om aan de cursus mee te kunnen doen. Men kan de cursus namelijk ook prima volgen zonder het cursusboek te hebben gelezen, aangezien dr. Rivas de belangrijkste materie uit het boek in de vorm van een samenvatting zal presenteren. Het ISBN nr van het boek is: 9789026323980, is uitgegeven bij Ambo/Anthos in Amsterdam en is te bestellen in de boekhandel of op internet.
dr. Rivas met de vele boeken over de intelligentie van honden die er inmiddels zijn verschenen
Voor wie? De cursus is bedoeld voor iedereen die geïnteresseerd is in de intelligentie van honden, of men nu wel of niet zelf een huishouden deelt met een hond. Daarnaast is deze zeer geschikt voor mensen die professioneel met honden werken, zoals dierenartsen en hondengedragstherapeuten. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Alle deelnemers krijgen na afloop een digitaal persoonlijk certificaat van deelname.
Voertaal: De voertaal tijdens de cursus is Nederlands. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die zullen worden getoond ondertiteld zijn.
Kosten. Deelname aan de cursus kost 140 euro. Dit onderwijs is BTWvrij.
Korting voor mensen met minder draagkracht. Voor mensen met minder draagkracht, dat wil zeggen, mensen die moeten rondkomen van een inkomen rond het sociale minimum, bestaat er een speciale korting. Men betaalt dan 40 euro voor deelname aan de cursus.
Data en tijden. De cursus wordt in de vorm van 3 Zoom bijeenkomsten georganiseerd op de volgende 3 data: dinsdag 28 mei, dinsdag 4 juni en donderdag 6 juni 2024.Elke bijeenkomst begint om 11.00 en eindigt om 15.00 uur. Er zullen een drietal pauzes van 10 minuten per bijeenkomst zijn.
Benodigdheden voor deelname. Om deel te kunnen nemen aan deze online cursus heeft U een computer of tablet nodig, met een ingebouwde camera en microfoon. Daarnaast is een goed werkende internet verbinding van belang. Ook zult U vooraf het gratis programma Zoom Basic moeten downloaden via de webpagina http://www.zoom.us Als U zich heeft opgegeven, ontvangt U een uitgebreide uitleg hoe U Zoom moet downloaden en hoe U het programma tijdens de Zoom bijeenkomsten moet gebruiken.
Maximaal aantal deelnemers. We zullen tijdens deze cursus met maximaal 12 personen digitaal samenzijn. De docent en 11 deelnemers. Tijdens de Zoom bijeenkomsten zult U op Uw scherm dan Uzelf, de docent en de andere deelnemers kunnen zien en horen.
Opname cursus om deze later terug te kijken. De cursus zal worden opgenomen in de cloud van Zoom. Dit gebeurt om de deelnemers de mogelijkheid te geven om na afloop van de cursus deze nog eens terug te kunnen kijken. Ook kunnen deelnemers die onverwacht niet konden deelnemen aan 1 van de bijeenkomsten, of die technische problemen hadden, op die manier de bijeenkomsten terug kijken. Deelnemers kunnen tot 30 dagen na de cursus via een aparte link naar een Zoom webpagina met een wachtwoord toegang krijgen tot de opgenomen cursus. De deelnemers kunnen de cursus daarmee niet downloaden. Alles wat wordt opgenomen zal dus beperkt blijven tot de deelnemers en zal niet publiek worden gemaakt.
Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com of door onderstaand formulier in te vullen en te verzenden. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.
Wilt U deze cursusliever fysiek volgen? Dat kan, want deze cursus wordt fysiek in Amsterdam georganiseerd: op zaterdagen 25 mei en 1 juni. Klik hier voor alle informatie over deze fysieke cursus.
Kijk op de Agenda pagina voor alle cursussen (fysiek en online) die in deze periode worden georganiseerd.
Eerdere deelnemers aan deze cursus waren: mensen die samenleven met 1 of meerdere honden (of met andere dieren); mensen met een hulphond; honden- en andere dierengedragstherapeuten; eigenaren en medewerkers van hondenscholen; medewerkers en vrijwilligers van honden- en andere dierenorganisaties, dierenasiels, dierenambulances, hondenuitlaatservices en hondenrasverenigingen; hondentrainers en -instructeurs; mensen die speurwerk met honden verrichten; mensen van de “dierenpolitie”; studenten diergeneeskunde, ethologie, psychologie, Dier en zorg management, dierverzorging, en veterinaire natuurgeneeskunde; en mensen zonder hond die vanuit belangstelling hun kennis over honden wilden vergroten.
Eerdere deelnemers over deze cursus:
“Heb de cursus als prettig ervaren en heb onwijs veel geleerd.”
“Boeiende dagen! Ik heb genoten van de onderwerpen. Je didactische vaardigheden zijn erg prettig.”
“Ik heb met veel plezier en interesse de cursus bijgewoond. Ook mijn labrador is tevreden. Zij is blij dat haar intelligentie eindelijk wetenschappelijk is onderbouwd.”
“Hartelijk dank voor de heel erg interessante dagen. Knap hoe je ons mensen betrekt bij de boeiende thema’s.”
“Bedankt voor alle informatie en de zeer informatieve en boeiende lesdagen.”
“De Wijsheid van Honden, wat een ontzettend leuk en interessant boek!”
“Was heel leerzaam, duidelijk uitgelegd en alles eigenlijk meteen zelf toe te passen! Dank je wel!”
“Wil je meer weten over de intelligentie van honden? Kom dan naar deze interessante cursus. Laat je verbazen.”
Ook de cursus “Slimme honden!” keert weer terug in het lenteprogramma. Op zaterdagen 25 mei en 1 juni zal in Amsterdam deze populaire cursus over de intelligentie van honden worden georganiseerd in Amsterdam. Tijdens deze cursus zal psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas een vrolijk en up to date overzicht geven van wetenschappelijk onderzoek naar de intelligentie van honden. De cursus is bedoeld voor iedereen die meer wil weten over het mentale leven van honden.
dr. Rivas met asielhond Faith
Beschrijving cursus:
Al tienduizenden jaren leven mensen samen met honden. De afgelopen 30 jaar vinden er heel veel nieuwe studies plaats naar de intelligentie of cognitie van honden. Zo zijn er inmiddels aparte instituten opgericht aan universiteiten over de hele wereld waar intelligentie-onderzoek met honden wordt gedaan: het Family Dog Project aan de Universiteit van Boedapest (Adam Miklosi), het Clever Dog Lab aan de Universiteit van Wenen (Ludwig Huber) en het Duke Canine Cognition Center aan de Duke University in de Verenigde Staten (Brian Hare). Uit deze recente studies blijkt dat honden veel slimmer zijn dan we tot nu toe dachten. Honden blinken vooral uit in sociale intelligentie, waardoor ze ook zeer goed met mensen kunnen samenleven. Tijdens deze cursus zal dr. Rivas uitgebreid ingaan op de uitkomsten van al deze recente onderzoeken met honden. De cursus geeft U een goed overzicht van de huidige stand van zaken op het gebied van de wetenschappelijke kennis over de intelligentie van honden. Dat zal voor een deel ook Uw eigen beeld veranderen van waar honden toe in staat zijn qua intelligentie. De cursus bestaat uit de volgende 2 cursusdagen, die ook afzonderlijk te volgen zijn.
Cursusdag 1. Zaterdag 25 mei 2024.
Onderwerpen: Inleiding. Geschiedenis onderzoek intelligentie honden. De domesticatiegeschiedenis van honden. Het domesticatie-experiment met zilvervossen. Begrip van menselijke communicatieve signalen. Taalonderzoek.
Omschrijving: Wat is intelligentie of cognitie? Al meer dan 100 jaar vindt er onderzoek plaats naar de intelligentie van dieren, maar honden werden lange tijd genegeerd als domme, “onnatuurlijke” dieren. We bespreken kort de gedachten over hondenintelligentie van Charles Darwin, Pavlov, Thorndike, Lloyd Morgan, het behaviorisme en de cognitieve revolutie in de vergelijkende psychologie en ethologie. Wie waren de voorouders van honden? De zintuigen van de hond: informatiekanalen van kennis. Hoe heeft de domesticatie van honden plaatsgevonden? Hebben wolven zichzelf eigenlijk gedomesticeerd tot honden? Wat voor implicaties heeft het langlopende experiment met tamme zilvervossen voor de domesticatie van honden? En wat betekent de domesticatiegeschiedenis voor de gerichtheid van honden op mensen en het begrijpen van menselijke communicatieve signalen zoals wijzen en blikrichting? En hoe steken hun vermogens af in vergelijking met wolven en andere hondachtigen? We behandelen ook recente studies met honden, wolven en andere hondachtigen die een ander licht werpen op de domesticatie hypothese van Brian Hare. Dan gaan we door met taalonderzoek met honden. We bespreken de “wonderhonden” uit het begin van de 20e eeuw en de lessen die het paard Slimme Hans ons heeft geleerd. Hoeveel menselijke woorden kunnen honden snappen? Kunnen ze ook categorie woorden zoals “bal” of “frisbee” leren begrijpen? Zijn sommige honden extra goed in het begrijpen van woorden?
Cursusdag 2. Zaterdag 1 juni 2024.
Zijn honden zo slim dat ze juist stout zijn als mensen hen niet kunnen zien of horen?
Onderwerpen: De (intentionele) communicatie van honden. Begrip van het zien, horen en weten van mensen. Basale cognitie. Fysieke intelligentie. Sociaal leren en imitatie. Samenwerking, empathie en rouw.
Omschrijving: Is de communicatie van honden doelbewust of intentioneel te noemen? Drukken honden verschillende zaken uit met hun communicatieve geluiden? Hoe goed kunnen mensen de emoties van honden in hun geblaf herkennen? Begrijpen honden wat mensen zien, horen en weten? Letten ze daar op bij de interactie met de mens en proberen honden zo ongemerkt stout of ongehoorzaam te zijn? Hebben ze door dat voorwerpen blijven bestaan (object-permanentie) en hoe gedragen honden zich in spannende onderzoeken als de toverbeker? Kunnen honden verschillende hoeveelheden onderscheiden? Hebben ze ook een vorm van zelfbewustzijn? En hoe ver reikt hun intelligentie over de fysieke wereld en de causale verbanden tussen voorwerpen? Waaruit bestaat hun ruimtelijke cognitie? Zijn ze in staat tot samenwerking bij coöperatief touwtrekken? Wat leren honden door sociale observatie en zijn ze in staat tot imitatie? Hoe herkennen ze een ander als specifiek individu en hoe vormen ze zich een oordeel over de ander? Kunnen honden besmet raken met de emoties van mensen? Verzoenen honden zich na een conflict en troosten ze elkaar? Bestaat er bewijs voor empathie bij honden? En wat is er bekend over rouw bij honden en de emotionele hechting en neurochemie (waaronder het hormoon oxytocine) in de relatie van honden met de mensen met wie ze samenleven?
Cursusboek (niet verplicht):
Bij deze cursus gebruiken we als cursusboek De wijsheid van honden. Over intelligentie en gedrag van ons meest geliefde huisdiervan Brian Hare & Vanessa Woods. Dat is de Nederlandse vertaling van The genius of dogs. How dogs are smarter than you think, geschreven door professor in de evolutionaire antropologie Brian Hare, co-directeur van het Duke Canine Cognition Center aan de Duke University in North Carolina (VS). Hoewel dit boek alweer in 2013 is verschenen is het nog steeds het meest complete Nederlandstalige overzicht voor een algemeen publiek van de resultaten van al het recente onderzoek naar de intelligentie van honden. Wij ontvangen herhaald verzoeken om dit boek als cursusboek bij deze cursus te blijven gebruiken. Tijdens de cursus gelden per cursusdag een aantal hoofdstukken uit dit boek als voorbereiding. De cursisten kunnen deze hoofdstukken dan vantevoren lezen en daarbij vragen noteren, zowel over de tekst als men iets niet snapt, als over de inhoud, wanneer men een discussievraag heeft. Deze vragen kunnen dan op de cursus zelf worden gesteld en gezamenlijk behandeld worden. De aanschaf van het cursusboek is volledig facultatief, dus niet verplicht om aan de cursus mee te kunnen doen. Men kan de cursus namelijk ook prima volgen zonder het cursusboek te hebben gelezen, aangezien dr. Rivas de belangrijkste materie uit het boek in de vorm van een samenvatting zal presenteren. Het ISBN nr van het boek is: 9789026323980, is uitgegeven bij Ambo/Anthos in Amsterdam en is te bestellen in de boekhandel of op internet.
dr. Rivas met de vele boeken over de intelligentie van honden die er inmiddels zijn verschenen
Voor wie? De cursus is bedoeld voor iedereen die geïnteresseerd is in de intelligentie van honden, of men nu wel of niet zelf een huishouden deelt met een hond. Daarnaast is deze zeer geschikt voor mensen die professioneel met honden werken, zoals dierenartsen en hondengedragstherapeuten. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Alle deelnemers krijgen na afloop een persoonlijk certificaat van deelname. Cursisten die alleen 1 cursusdag volgen krijgen een deelcertificaat.
Voertaal. De voertaal tijdens de cursus is Nederlands. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die zullen worden getoond ondertiteld zijn.
Kosten. Deelname aan de volledige cursus kost 140 euro. Deze cursus wordt een paar keer jaar georganiseerd. Men kan dan ook alleen deelnemen aan 1 van de 2 cursusdagen en de ontbrekende cursusdag later in het jaar volgen. Deelname aan een afzonderlijke cursusdag kost 70 euro. Dit onderwijs is BTWvrij.
Korting voor mensen met minder draagkracht. Voor mensen met minder draagkracht, dat wil zeggen, mensen die moeten rondkomen van een inkomen rond het sociale minimum, bestaat er een speciale korting. Men betaalt dan 40 euro voor de volledige cursus of 20 euro per afzonderlijke cursusdag.
Data en tijden. Deze cursus wordt georganiseerd op zaterdagen 25 mei en 1 juni 2024. Elke cursusdag begint om 11.30 en eindigt om 16.30 uur. De cursus wordt zonder lunch gegeven.
Locatie: Hoofdgebouw universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam. Deze locatie is goed te bereiken met de auto en met het openbaar vervoer. Hulphonden zijn toegestaan in het gebouw.
Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com of door onderstaand formulier in te vullen en te verzenden. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.
Wilt U deze cursus liever online volgen? Dat kan, want deze cursus wordt ook online georganiseerd in de vorm van 3 Zoom bijeenkomsten: op dinsdag 28 mei, dinsdag 4 juni en donderdag 6 juni 2024. Klik hiervoor alle informatie over deze online cursus.
Kijk op de Agenda pagina voor alle cursussen (fysiek en online) die in deze periode worden georganiseerd.
Eerdere deelnemers aan deze cursus waren: mensen die samenleven met 1 of meerdere honden (of met andere dieren); mensen met een hulphond; honden- en andere dierengedragstherapeuten; eigenaren en medewerkers van hondenscholen; medewerkers en vrijwilligers van honden- en andere dierenorganisaties, dierenasiels, dierenambulances, hondenuitlaatservices en hondenrasverenigingen; hondentrainers en -instructeurs; mensen die speurwerk met honden verrichten; mensen van de “dierenpolitie”; studenten diergeneeskunde, ethologie, psychologie, Dier en zorg management, dierverzorging, en veterinaire natuurgeneeskunde; en mensen zonder hond die vanuit belangstelling hun kennis over honden wilden vergroten.
Eerdere deelnemers over deze cursus:
“Heb de cursus als prettig ervaren en heb onwijs veel geleerd.” “Boeiende dagen! Ik heb genoten van de onderwerpen. Je didactische vaardigheden zijn erg prettig.”
“Ik heb met veel plezier en interesse de twee cursusdagen bijgewoond. Ook mijn labrador is tevreden. Zij is blij dat haar intelligentie eindelijk wetenschappelijk is onderbouwd.”
“Hartelijk dank voor de heel erg interessante dagen. Knap hoe je ons mensen betrekt bij de boeiende thema’s.”
“Bedankt voor alle informatie en de zeer informatieve en boeiende lesdagen.”
“De Wijsheid van Honden, wat een ontzettend leuk en interessant boek!”
“Was heel leerzaam, duidelijk uitgelegd en alles eigenlijk meteen zelf toe te passen! Dank je wel!”
“Wil je meer weten over de intelligentie van honden? Kom dan naar deze interessante cursus. Laat je verbazen.”
In april wordt de cursus “De intelligentie en het gevoelsleven van kippen, varkens, runderen, paarden, schapen en geiten” ook in een online versie door psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas georganiseerd. Deze zal worden gehouden in de vorm van 3 Zoom bijeenkomsten op dinsdag 16 april, donderdag 18 april en dinsdag 23 april. Elke bijeenkomst zal 4 uur duren en plaatsvinden van 11.00 tot 15.00 uur. De cursus is bedoeld voor iedereen die meer wil weten over wetenschappelijk onderzoek naar de intelligentie en het gevoelsleven van deze bijzondere dieren.
Beschrijving cursus:
Kippen, varkens, runderen, paarden, schapen en geiten zijn dieren waar eigenlijk nog maar weinig over bekend is en waarover pas de afgelopen jaren nieuw wetenschappelijk onderzoek wordt verricht. Voor de meeste mensen zijn al deze dieren behoorlijk onbekend en heeft men vaak geen idee dat ze individuen zijn met een behoorlijke intelligentie en een boeiend gevoelsleven. Vaak ‘ontmoeten’ mensen deze dieren alleen als ze op hun etensbord liggen. Ook voor wetenschappers waren deze dieren lange tijd niet interessant, omdat men dacht dat ze maar een heel beperkte intelligentie of cognitie zouden hebben. De laatste jaren zien we echter een grote toename aan onderzoek van deze dieren, met soms verrassende resultaten. Zo kunnen al deze dieren een ander als specifiek individu goed herkennen. Kippenkuikens blijken een behoorlijke aangeboren kennis te hebben als ze nog maar kort uit het ei zijn gekropen: ze hebben een voorkeur om bij voorwerpen te zijn die lijken op gezichten en die zich op een biologische manier voortbewegen, ze zijn in staat om te tellen en te rekenen en begrijpen fysieke eigenschappen als de hoogte of breedte van een voorwerp. Varkens, paarden en geiten blijken net als honden en katten een goed begrip te hebben van de communicatie van mensen en letten op de aandacht van de mens wanneer ze bijvoorbeeld diens hulp willen inroepen. Paarden en hanen kunnen zichzelf in een spiegel herkennen. Schapen, koeien en paarden kunnen goed verschillende gezichten van elkaar onderscheiden, waarvan men lang dacht dat dat een uniek menselijk vermogen was. Paarden en geiten zijn in staat om de emoties in verschillende menselijke gezichtsuitdrukkingen te begrijpen. Hennen blijken bezorgd om het welzijn van hun kuikens. En wilde zwijnen bevrijden hun soortgenoten als ze vastzitten in een val. Tijdens deze cursus krijgt U dus een nadere kennismaking met deze dieren doordat we de uitkomsten zullen behandelen van wetenschappelijk onderzoek naar hun intelligentie en gevoelsleven. Het zal in deze cursus niet gaan om onderzoek naar het welzijn van deze dieren die vaak worden ingezet als productiedieren, of om studies die proberen het welzijn van deze dieren in de veeteelt te verbeteren. De focus van de cursus zal meer fundamenteel zijn en liggen op de aard van al deze dieren als denkende en voelende wezens, zodat U een beter beeld krijgt van deze meer onbekende dieren. Al deze dieren worden vaak “productiedieren,” “landbouwhuisdieren,” of “boerderijdieren” genoemd, omdat mensen ze houden voor de productie van dierlijke producten. Tijdens deze cursus krijgt U een heel ander beeld van deze dieren, doordat we in zullen gaan op hun innerlijke leven: hun intelligentie, hun gevoelens en hun emoties.
Deel 1. Dinsdag 16 april 2024.
Onderwerpen: Oorsprong. Sociaal leven in het wild. Domesticatie. Basale cognitie: object permanentie. Categorisatie en relationeel denken. Numerieke vermogens. Lange termijn geheugen. Ruimtelijke cognitie. Fysieke cognitie.
Omschrijving:We beginnen met een overzicht van de oorsprong en het sociale leven van deze dieren in het wild (groepsleven, dominantie, activiteitsgebied) en hun domesticatie door mensen. Hoe oud zijn de oudst bekende individuen van deze diersoorten geworden? Vervolgens kijken we naar studies omtrent basale vermogens, zoals object-permanentie, categorisatie en concepten als “groter/kleiner.” Wat voor numerieke vaardigheden hebben deze dieren, kunnen ze tellen? Hoe goed is hun lange termijn geheugen? Waaruit bestaat de ruimtelijke en fysieke cognitie van deze dieren? Kunnen ze goed navigeren in de ruimte en de route naar voedsel in een doolhof leren en op lange termijn goed onthouden? Snappen ze puzzeldozen? Kunnen varkens computerspelletjes spelen? Gebruiken zwijnen stukken schors en takken als een werktuig of gereedschap?
Deel 2. Donderdag 18 april 2024.
Onderwerpen: Communicatie en taalonderzoek. Zelfbewustzijn. Anticipatie en zelfbeheersing. Herkenning van individuen. Gezichtsherkenning. Sociaal leren en imitatie. Begrip van de geest van een ander: Theory of Mind. Bedrog.
Omschrijving:Waaruit bestaat het vocale communicatieve repertoire van kippen? We behandelen de 25 tot 30 verschillende roepen die bij hen zijn vastgesteld. Ook zullen we ingaan op nieuw onderzoek naar de taal van koeien. Kunnen varkens gebaren begrijpen waarmee mensen voorwerpen aangeven? Wat is er bekend over zelfbewustzijn bij deze dieren? Begrijpen varkens de werking van een spiegel? Kunnen paarden en hanen zichzelf herkennen in een spiegel? Anticiperen kippen en varkens op de toekomst? Zijn ze in staat tot zelfbeheersing, door niet meteen op voer af te gaan? Hoe herkennen al deze dieren elkaar als individu? Herkennen ze ook bekende mensen? Begint de herkenning van moeder en kind bij deze dieren al vroeg? Kunnen deze dieren gezichten van verschillende soortgenoten en mensen onderscheiden? Wat zijn hun vermogens op het gebied van sociaal leren en imitatie? Kunnen ze iets leren door een soortgenoot of een mens te observeren? Hebben deze dieren ook een idee van de ander als een geestelijk wezen: begrijpen ze iets van de intenties en aandacht van een ander? Snappen ondergeschikte geiten wat een dominante geit kan zien? Gebruiken hanen de voedselroep soms bedrieglijk? Letten ondergeschikte hanen er bij het hofmaken op of de dominante haan aanwezig is en proberen ze een hen dan op een stille manier te verleiden? Begrijpen deze dieren onze menselijke communicatieve signalen zoals wijzen? En hoe maken deze dieren zelf aan mensen duidelijk wat ze willen?
Deel 3. Dinsdag 23 april 2023.
Onderwerpen: Het gevoelsleven: affectieve neurowetenschap. Angst. Lust en sexleven. Ouderlijke zorg en affectie of liefde. Rouw. Speelsheid. Cognitieve bias. Herkenning emotie in gezichtsuitdrukkingen. Emotionele besmetting. Empathie. Veranderde bewustzijnstoestanden.
Omschrijving: Welke gevoelens en emoties hebben deze dieren? Hoe ziet hun sexleven eruit? En als we naar deze dieren in het wild kijken, wat voor ouderlijke zorg zien we dan tussen ouderdieren en hun kinderen? Hoe lang blijven kinderen bij hun ouders? Wat voor psychische effecten heeft de scheiding van moeder en kind in de veeteelt? Hebben deze dieren voorkeuren voor sommige soortgenoten en mogen we dus van vriendschap en affectie spreken bij deze dieren? Rouwen ze ook bij het overlijden van een dierbare? Waaruit bestaat de speelsheid van deze dieren? Worden ze optimistisch of pessimistisch na een positieve of negatieve emotionele ervaring en hebben ze net als mensen dan een cognitieve bias? Kunnen paarden, schapen en geiten de emotie in de gezichtsuitdrukkingen van soortgenoten en mensen lezen? En zien we bij deze dieren ook vormen van emotionele besmetting en zelfs empathisch gedrag? Zijn schapen en varkens ook onderhevig aan besmettelijk geeuwen? Bestaat er verzoening en troost bij deze dieren? Zijn hennen betrokken bij het welzijn van hun kuikens? Helpen deze dieren elkaar als ze in nood zijn en bijvoorbeeld aangevallen worden door een roofdier? Dromen deze dieren en kunnen ze onder invloed raken van drugs en alcohol?
Voor wie? De cursus is geschikt voor iedereen die meer wil weten over de intelligentie en het gevoelsleven van kippen, varkens, runderen, paarden, schapen en geiten. Daarnaast is de cursus ook zeer geschikt voor mensen die professioneel met dieren werken en voor studenten van verschillende opleidingen. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Alle deelnemers krijgen na afloop een persoonlijk certificaat van deelname. Tenslotte is er geen voorwaarde om vegetariër of veganist te zijn om deel te kunnen nemen aan deze cursus, iedereen is van harte welkom.
Voertaal: De voertaal tijdens de cursus is Nederlands. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die zullen worden getoond ondertiteld zijn.
Kosten. Deelname aan de cursus kost 140 euro. Dit onderwijs is BTWvrij.
Korting voor mensen met minder draagkracht. Voor mensen met minder draagkracht, dat wil zeggen, mensen die moeten rondkomen van een inkomen rond het sociale minimum, bestaat er een speciale korting. Men betaalt dan 40 euro voor deelname aan de cursus.
Data en tijden. De cursus bestaat uit 3 Zoom bijeenkomsten op de volgende 3 data: dinsdag 16 april, donderdag 18 april en dinsdag 23 april. Elke bijeenkomst begint om 11.00 en eindigt om 15.00 uur.
Benodigdheden voor deelname. Om deel te kunnen nemen aan deze online cursus heeft U een computer of tablet nodig, met een ingebouwde camera en microfoon. Daarnaast is een goed werkende internet verbinding van belang. Ook zult U vooraf het gratis programma Zoom Basic moeten downloaden via de webpagina http://www.zoom.us Als U zich heeft opgegeven, ontvangt U een uitgebreide uitleg hoe U Zoom moet downloaden en hoe U het programma tijdens de Zoom bijeenkomsten moet gebruiken.
Maximaal aantal deelnemers. We zullen tijdens deze cursus met maximaal 12 personen digitaal samenzijn. De docent en 11 deelnemers. Tijdens de Zoom bijeenkomsten zult U op Uw scherm dan Uzelf, de docent en de andere deelnemers kunnen zien en horen.
Opname cursus om deze later terug te kijken. De cursus zal worden opgenomen in de cloud van Zoom. Dit gebeurt om de deelnemers de mogelijkheid te geven om na afloop van de cursus deze nog eens terug te kunnen kijken. Ook kunnen deelnemers die onverwacht niet konden deelnemen aan 1 van de bijeenkomsten, of die technische problemen hadden, op die manier de bijeenkomsten terug kijken. Deelnemers kunnen tot 30 dagen na de cursus via een aparte link naar een Zoom webpagina met een wachtwoord toegang krijgen tot de opgenomen cursus. De deelnemers kunnen de cursus daarmee niet downloaden. Alles wat wordt opgenomen zal dus beperkt blijven tot de deelnemers en zal niet publiek worden gemaakt.
Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com of door onderstaand formulier in te vullen en te verzenden. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.
Wilt U deze cursus liever fysiek volgen? Dat kan, want deze cursus wordt ook fysiek in Amsterdam georganiseerd op zaterdagen 13 en 20 april. Klik hier voor alle informatie over deze fysieke cursus.
Kijk op de Agenda pagina voor alle cursussen (fysiek en online) die in deze periode worden georganiseerd.
Eerdere deelnemers aan deze cursus waren: mensen die samenleven met kippen, varkens, runderen, paarden, geiten, schapen of andere dieren; medewerkers van opvangcentra en kinderboerderijen; boeren en medewerkers van de veehouderij; medewerkers van de Dierenbescherming en andere dierenorganisaties; mensen van de “dierenpolitie”; dierenartsen en paraveterinairen; studenten Diergezondheid en Management; docenten diergedrag hogescholen en universiteiten; dierengedragstherapeuten en paardencoachen; omnivoren, vegetariërs en veganisten.
Eerdere deelnemers over deze cursus:
“Was weer een bijzonder leerzame cursus! Een cursus die in mijn optiek voor iedereen interessant is. Dank!”
“Het was zeer de moeite waard: een aanrader!”
“Bedankt voor de inspirerende cursus en ik verheug me weer op een volgende cursus.”
“Wederom een boeiende cursus met een hele leuke gezellige presentator! Top!”
Op zaterdagen 13 en 20 april zal in Amsterdam weer de cursus “De intelligentie en het gevoelsleven van kippen, varkens, runderen, paarden, schapen en geiten” worden georganiseerd. Daarin zal psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas uitgebreid ingaan op wetenschappelijk onderzoek naar de slimheid en het rijke gevoelsleven van deze dieren. De cursus is bedoeld voor iedereen die meer wil weten over deze bijzondere dieren.
Beschrijving cursus:
Kippen, varkens, runderen, paarden, schapen en geiten zijn dieren waar eigenlijk nog maar weinig over bekend is en waarover pas de afgelopen jaren nieuw wetenschappelijk onderzoek wordt verricht. Voor de meeste mensen zijn al deze dieren behoorlijk onbekend en men heeft vaak geen idee dat ze individuen zijn met een behoorlijke intelligentie en een boeiend gevoelsleven. Vaak ‘ontmoeten’ mensen deze dieren alleen als ze op hun etensbord liggen. Ook voor wetenschappers waren deze dieren lange tijd niet interessant, omdat men dacht dat ze maar een heel beperkte intelligentie of cognitie zouden hebben. De laatste jaren zien we echter een grote toename aan onderzoek van deze dieren, met soms verrassende resultaten. Zo kunnen al deze dieren een ander als specifiek individu prima herkennen. Kippenkuikens blijken een behoorlijke aangeboren kennis te hebben als ze nog maar kort uit het ei zijn gekropen: ze hebben een voorkeur om bij voorwerpen te zijn die lijken op gezichten en die zich op een biologische manier voortbewegen, ze zijn in staat om te tellen en te rekenen en begrijpen fysieke eigenschappen als de hoogte of breedte van een voorwerp. Varkens, paarden en geiten blijken net als honden en katten een goed begrip te hebben van de communicatie van mensen en letten op de aandacht van de mens wanneer ze bijvoorbeeld diens hulp willen inroepen. Paarden en hanen kunnen zichzelf in een spiegel herkennen. Schapen, koeien en paarden kunnen goed verschillende gezichten van elkaar onderscheiden, waarvan men lang dacht dat dat een uniek menselijk vermogen was. Paarden en geiten zijn in staat om de emoties in verschillende menselijke gezichtsuitdrukkingen te begrijpen. Hennen blijken bezorgd om het welzijn van hun kuikens. En wilde zwijnen bevrijden hun soortgenoten als ze vastzitten in een val. Tijdens deze cursus krijgt U dus een nadere kennismaking met deze dieren doordat we de uitkomsten zullen behandelen van wetenschappelijk onderzoek naar hun intelligentie en gevoelsleven. Het zal in deze cursus niet gaan om onderzoek naar het welzijn van deze dieren, die vaak worden ingezet als productiedieren, of om studies die proberen het welzijn van deze dieren in de veeteelt te verbeteren. De focus van de cursus zal meer fundamenteel zijn en liggen op de aard van al deze dieren als denkende en voelende wezens, zodat U een beter beeld krijgt van deze meer onbekende dieren. Al deze dieren worden vaak “productiedieren,” “landbouwhuisdieren,” of “boerderijdieren” genoemd, omdat mensen ze houden voor de productie van dierlijke producten. Tijdens deze cursus krijgt U een heel ander beeld van deze dieren, doordat we in zullen gaan op hun innerlijke leven: hun intelligentie, hun gevoelens en hun emoties.
Cursusdag 1. Intelligentie. Zaterdag 13 april 2024.
Onderwerpen: Oorsprong. Sociaal leven in het wild. Domesticatie. Basale cognitie: object permanentie. Categorisatie en relationeel denken. Numerieke vermogens. Lange termijn geheugen. Ruimtelijke cognitie. Fysieke cognitie. Communicatie en taalonderzoek. Zelfbewustzijn. Anticipatie en zelfbeheersing. Herkenning van individuen. Gezichtsherkenning.
Omschrijving:We beginnen met een overzicht van de oorsprong en het sociale leven van deze dieren in het wild (groepsleven, dominantie hiërarchie, activiteitsgebied) en hun domesticatie door mensen. Hoe oud zijn de oudst bekende individuen van deze diersoorten geworden? Vervolgens kijken we naar studies omtrent basale vermogens, zoals object-permanentie, categorisatie en concepten als “groter” en “kleiner.” Wat voor numerieke vaardigheden hebben deze dieren, kunnen ze tellen? Hoe goed is hun lange termijn geheugen? Waaruit bestaat de ruimtelijke en fysieke cognitie van deze dieren? Kunnen ze goed navigeren in de ruimte en de route naar voedsel in een doolhof leren en op lange termijn goed onthouden? Snappen ze puzzeldozen? Kunnen varkens computerspelletjes spelen? Waaruit bestaat het vocale communicatieve repertoire van kippen? We behandelen de 25 tot 30 verschillende roepen die bij hen zijn vastgesteld. Ook zullen we ingaan op nieuw onderzoek naar de taal van koeien. Kunnen varkens gebaren begrijpen waarmee mensen voorwerpen aangeven? Wat is er bekend over zelfbewustzijn bij deze dieren? Begrijpen varkens de werking van een spiegel? Kunnen paarden en hanen zichzelf herkennen in een spiegel? Anticiperen kippen en varkens op de toekomst? Zijn ze in staat tot zelfbeheersing, door niet meteen op voer af te gaan? Hoe herkennen al deze dieren elkaar als individu? Herkennen ze ook bekende mensen? Begint de herkenning van moeder en kind bij deze dieren al vroeg? Kunnen deze dieren gezichten van verschillende soortgenoten en mensen onderscheiden?
Cursusdag 2. Intelligentie en gevoelsleven. Zaterdag 20 april 2024.
Onderwerpen: Sociaal leren en imitatie. Begrip van de geest van een ander: Theory of Mind. Bedrog. Het gevoelsleven: affectieve neurowetenschap. Zintuiglijke en homeostatische gevoelens. Angst. Lust en sexleven. Ouderlijke zorg en affectie of liefde. Verdriet en rouw. Speelsheid. Cognitieve bias. Herkenning emotie in gezichtsuitdrukkingen. Emotionele besmetting. Empathie. Veranderde bewustzijnstoestanden.
Omschrijving:Wat zijn de vermogens van deze dieren op het gebied van sociaal leren en imitatie? Kunnen ze iets leren door een soortgenoot of een mens te observeren? Hebben deze dieren ook een idee van de ander als een geestelijk wezen: begrijpen ze iets van de intenties en aandacht van een ander? Snappen ondergeschikte geiten wat een dominante geit kan zien? Gebruiken hanen de voedselroep soms bedrieglijk? Letten ondergeschikte hanen er bij het hofmaken op of de dominante haan aanwezig is en proberen ze een hen dan op een stille manier te verleiden? Begrijpen deze dieren onze menselijke communicatieve signalen zoals wijzen? En hoe maken deze dieren zelf aan mensen duidelijk wat ze willen? Vervolgens zullen we uitgebreid ingaan op het gevoelsleven van deze dieren: Welke gevoelens en emoties hebben ze? Hoe ziet hun sexleven eruit? En als we naar deze dieren in het wild kijken, wat voor ouderlijke zorg zien we dan tussen ouderdieren en hun kinderen? Hoe lang blijven kinderen bij hun ouders? Wat voor psychische effecten heeft de scheiding van moeder en kind in de veeteelt? Hebben deze dieren voorkeuren voor sommige soortgenoten en mogen we dus van vriendschap en affectie spreken bij deze dieren? Rouwen ze ook bij het overlijden van een dierbare? Waaruit bestaat de speelsheid van deze dieren? Worden ze optimistisch of pessimistisch na een positieve of negatieve emotionele ervaring en hebben ze net als mensen dan een cognitieve bias of vooroordeel? Kunnen paarden, schapen en geiten de emotie in de gezichtsuitdrukkingen van soortgenoten en mensen lezen? En zien we bij deze dieren ook vormen van emotionele besmetting en zelfs empathisch gedrag? Zijn schapen en varkens ook onderhevig aan besmettelijk geeuwen? Bestaat er verzoening en troost bij deze dieren? Zijn hennen betrokken bij het welzijn van hun kuikens? Helpen deze dieren elkaar als ze in nood zijn en bijvoorbeeld aangevallen worden door een roofdier? Dromen deze dieren en kunnen ze onder invloed raken van drugs en alcohol?
Voor wie? De cursus is geschikt voor iedereen die meer wil weten over de intelligentie en het gevoelsleven van kippen, varkens, runderen, paarden, schapen en geiten. Daarnaast is de cursus ook zeer geschikt voor mensen die professioneel met dieren werken en voor studenten van verschillende opleidingen. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Alle deelnemers krijgen na afloop een persoonlijk certificaat van deelname. Cursisten die alleen 1 cursusdag volgen krijgen een deelcertificaat. Tenslotte is er geen voorwaarde om vegetariër of veganist te zijn om deel te kunnen nemen aan deze cursus, iedereen is van harte welkom.
Voertaal: De voertaal tijdens de cursus is Nederlands. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die zullen worden getoond ondertiteld zijn.
Kosten. Deelname aan de cursus kost 140 euro. Deze cursus wordt een paar keer per jaar georganiseerd. Men kan dan ook alleen deelnemen aan 1 van de 2 cursusdagen en de ontbrekende cursusdag later in het jaar volgen. Deelname aan een afzonderlijke cursusdag kost 70 euro. Dit onderwijs is BTWvrij.
Korting voor mensen met minder draagkracht. Voor mensen met minder draagkracht, dat wil zeggen, mensen die moeten rondkomen van een inkomen rond het sociale minimum, bestaat er een speciale korting. Men betaalt dan 40 euro voor deelname aan de cursus of 20 euro per afzonderlijke cursusdag.
Data en tijden. De cursus bestaat uit twee zaterdagen: 13 en 20 april 2024. Elke cursusdag begint om 11.30 en eindigt om 16.30 uur. De cursus wordt zonder lunch gegeven.
Locatie: Hoofdgebouw universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam. Deze locatie is goed te bereiken met auto en openbaar vervoer. Hulphonden zijn toegestaan in het gebouw.
Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com of door onderstaand formulier in te vullen en te verzenden. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.
Wilt U deze cursus liever online volgen? Dat kan, want deze cursus wordt ook online georganiseerd in de vorm van 3 Zoom bijeenkomsten op dinsdag 16 april, donderdag 18 april en dinsdag 23 april. Klik hier voor alle informatie over deze online cursus.
Kijk op de Agenda pagina voor alle cursussen (fysiek en online) die in deze periode worden georganiseerd.
Eerdere deelnemers aan deze cursus waren: mensen die samenleven met kippen, varkens, runderen, paarden, geiten, schapen of andere dieren; medewerkers van opvangcentra en kinderboerderijen; boeren en medewerkers van de veehouderij; medewerkers van de Dierenbescherming en andere dierenorganisaties; mensen van de “dierenpolitie”; dierenartsen en paraveterinairen; studenten Diergezondheid en Management; docenten diergedrag hogescholen en universiteiten; dierengedragstherapeuten en paardencoachen; omnivoren, vegetariërs en veganisten.
Eerdere deelnemers over deze cursus:
“Was weer een bijzonder leerzame cursus! Een cursus die in mijn optiek voor iedereen interessant is. Dank!”
“Het was zeer de moeite waard: een aanrader!”
“Bedankt voor de inspirerende cursus en ik verheug me weer op een volgende cursus.”
“Wederom een boeiende cursus met een hele leuke gezellige presentator! Top!”
Komende winter organiseert het Instituut voor Dieren in Filosofie en Wetenschap weer een rijk programma aan cursussen over wetenschappelijk onderzoek naar de intelligentie en het gevoelsleven van dieren. Honden en katten komen natuurlijk aan bod, maar ook minder bekende dieren zoals kippen, varkens en koeien zullen volop aandacht krijgen. De docent is psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas, gepromoveerd op onderzoek naar de communicatie van grote mensapen en al meer dan 10 jaar actief in het geven van onderwijs over dieren. Kenmerkend voor de cursussen zijn de begrijpelijkheid en toegankelijkheid van het onderwijs en het up to date overzicht van de stand van zaken op wetenschappelijk gebied. Elke cursus wordt zowel fysiek in Amsterdam georganiseerd, als in een online versie aangeboden. De cursussen zijn bedoeld voor iedereen die diens horizon wil verbreden en diens kennis wil verrijken over dieren als denkende en voelende wezens.
Hieronder vind je het aanbod aan cursussen voor de winter van 2024 in de periode van januari tot en met maart. Klik op de data van de cursus om naar de beschrijving van de cursus te gaan en informatie te vinden om jezelf aan te melden.
De intelligentie en het gevoelsleven van kippen, varkens, runderen, paarden, schapen en geiten. De wetenschap doet steeds meer onderzoek naar het mentale leven van de zogenaamde landbouwhuisdieren. Ook deze dieren blijken slimme beesten te zijn met een rijk gevoelsleven. Krijg een vrolijk overzicht tijdens deze cursus. Van hanen die zichzelf in een spiegel herkennen tot wilde zwijnen die soortgenoten uit een val bevrijden.
Vroeger een taboe onderwerp binnen de wetenschap, vindt er tegenwoordig steeds meer onderzoek plaats naar de gevoelens en emoties van dieren. Tijdens deze cursus behandelen we argumenten voor het bestaan van een gevoelsleven bij allerlei dieren en gaan we in op de resultaten van wetenschappelijk onderzoek naar de specifieke gevoelens en emoties die we als mensen met andere dieren delen.
Bijna 30 jaar aan wetenschappelijk onderzoek naar de intelligentie van honden heeft een schat aan informatie opgeleverd over de specifieke slimheid van honden. Ze blinken uit in sociale intelligentie. Laat je verbazen tijdens deze cursus, waarbij we het boek “De Wijsheid van Honden” van Brian Hare als cursusboek zullen gebruiken.
Lang genegeerd door de wetenschap als lastige, eigenwijze onderzoekssubjecten, vinden er de afgelopen jaren steeds meer nieuwe studies plaats naar de intelligentie van katten. Ook katten blijken heel goed te zijn in sociale intelligentie. Tijdens deze cursus krijg je een vrolijk overzicht van al dit nieuwe onderzoek.
Komende winter zal er ook weer een online versie van de populaire cursus “Slimme honden! – De intelligentie van honden” worden georganiseerd. Deze online cursus bestaat uit 3 bijeenkomsten van 4 uur via het programma Zoom, die zullen worden gehouden van 11.00 tot 15.00 uur. De cursus zal plaatsvinden op dinsdag 20 februari, donderdag 22 februari en dinsdag 27 februari. Tijdens deze cursus zal psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas een vrolijk en up to date overzicht geven van wetenschappelijk onderzoek naar de intelligentie of cognitie van honden. De cursus is bedoeld voor iedereen die meer wil weten over honden.
Beschrijving cursus:
Al meer dan 15.000 jaar leven mensen samen met honden. De afgelopen 25 jaar vinden er heel veel nieuwe studies plaats naar de intelligentie of cognitie van honden. Zo zijn er inmiddels aparte instituten opgericht aan universiteiten over de hele wereld waar intelligentie-onderzoek met honden wordt gedaan: het Family Dog Project aan de Universiteit van Boedapest (Adam Miklosi), het Clever Dog Lab aan de Universiteit van Wenen (Ludwig Huber) en het Duke Canine Cognition Center aan de Duke University in de Verenigde Staten (Brian Hare). Uit deze recente studies blijkt dat honden veel slimmer zijn dan we tot nu toe dachten. Honden blinken vooral uit in sociale intelligentie, waardoor ze ook zeer goed met mensen kunnen samenleven. Tijdens deze cursus zal dr. Rivas uitgebreid ingaan op de uitkomsten van al deze recente onderzoeken met honden. De cursus geeft U een goed overzicht van de huidige stand van zaken op het gebied van de wetenschappelijke kennis over de intelligentie van honden. Dat zal voor een deel ook Uw eigen beeld veranderen van waar honden toe in staat zijn qua intelligentie. De cursus bestaat uit de volgende 3 delen.
Deel 1. Dinsdag 20 februari 2024.
Onderwerpen: Inleiding. Geschiedenis onderzoek intelligentie honden. De domesticatiegeschiedenis van honden. Het domesticatie-experiment met zilvervossen. Begrip van menselijke communicatieve signalen. Recente studies naar het begrip van menselijke communicatieve signalen.
Omschrijving: Wat is intelligentie of cognitie? Al meer dan 100 jaar vindt er onderzoek plaats naar de intelligentie van honden en andere dieren, maar honden werden lange tijd genegeerd als domme, “onnatuurlijke” dieren. We bespreken kort de gedachten over hondenintelligentie van Charles Darwin, Pavlov, Thorndike, Lloyd Morgan, het behaviorisme en de cognitieve revolutie in de vergelijkende psychologie en ethologie. Wie waren de voorouders van honden? De zintuigen van de hond: informatiekanalen van kennis. Hoe heeft de domesticatie van honden plaatsgevonden? Hebben wolven zichzelf eigenlijk gedomesticeerd tot honden? Wat voor implicaties heeft het langlopende experiment met tamme zilvervossen voor de domesticatie van honden? En wat betekent de domesticatiegeschiedenis voor de gerichtheid van honden op mensen en het begrijpen van menselijke communicatieve signalen zoals wijzen en blikrichting? Tenslotte behandelenwe recente studies met honden, wolven en andere hondachtigen die een ander licht werpen op de domesticatie hypothese van Brian Hare.
Deel 2. Donderdag 22 februari 2024.
Onderwerpen: Taalonderzoek. De (intentionele) communicatie van honden. Begrip van het zien, horen en weten van mensen.
Omschrijving: We beginnen met taalonderzoek met honden. We behandelen de “wonderhonden” uit het begin van de 20e eeuw en de lessen van het paard Slimme Hans. Hoeveel menselijke woorden kunnen honden snappen? Zijn sommige honden extra goed in het begrijpen van woorden? Is de communicatie van honden doelbewust of intentioneel te noemen? Drukken honden verschillende zaken uit met hun communicatieve geluiden? Hoe goed kunnen mensen de emoties van honden in hun geblaf herkennen? Begrijpen honden wat mensen zien, horen en weten? Letten ze daar op bij de interactie met de mens en proberen honden zo ongemerkt stout of ongehoorzaam te zijn?
Deel 3. Dinsdag 27 februari 2024.
Onderwerpen: Basale cognitie. Fysieke intelligentie. Sociaal leren en imitatie. Samenwerking, empathie en rouw.
Omschrijving: Hebben honden door dat voorwerpen blijven bestaan (object-permanentie) en hoe gedragen ze zich in spannende onderzoeken als de toverbeker? Kunnen honden verschillende hoeveelheden onderscheiden? Hebben ze ook een vorm van zelfbewustzijn? En hoe ver reikt hun intelligentie over de fysieke wereld en de causale verbanden tussen objecten? Waaruit bestaat hun ruimtelijke cognitie? Zijn ze in staat tot samenwerking bij coöperatief touwtrekken? Wat leren honden door sociale observatie en zijn ze in staat tot imitatie? Hoe herkennen ze een ander als specifiek individu en hoe vormen ze zich een oordeel over de ander? Kunnen honden besmet raken met de emoties van mensen? Verzoenen honden zich na een conflict en troosten ze elkaar? Bestaat er bewijs voor empathie bij honden? Helpen ze mensen als die iets nodig hebben? En wat is er bekend over rouw bij honden en de emotionele hechting en neurochemie (waaronder het hormoon oxytocine) in de relatie van honden met de mensen met wie ze samenleven?
Cursusboek “De intelligentie van honden”
Cursusboek (niet verplicht):
Bij deze cursus gebruiken we als cursusboek De wijsheid van honden. Over intelligentie en gedrag van ons meest geliefde huisdiervan Brian Hare & Vanessa Woods. Dat is de Nederlandse vertaling van The genius of dogs. How dogs are smarter than you think, geschreven door professor in de evolutionaire antropologie Brian Hare, co-directeur van het Duke Canine Cognition Center aan de Duke University in North Carolina (VS). Hoewel dit boek alweer in 2013 is verschenen is het nog steeds het meest geschikte overzicht voor een algemeen publiek van de resultaten van al het recente onderzoek naar de intelligentie van honden. Wij ontvangen herhaald verzoeken om dit boek als cursusboek bij deze cursus te blijven gebruiken. Tijdens de cursus gelden per Zoom bijeenkomst een aantal hoofdstukken uit dit boek als voorbereiding. De cursisten kunnen deze hoofdstukken dan vantevoren lezen en daarbij vragen noteren, zowel over de tekst als men iets niet snapt, als over de inhoud, wanneer men een discussievraag heeft. Deze vragen kunnen dan op de cursus zelf worden gesteld en gezamenlijk behandeld worden. De aanschaf van het cursusboek is volledig facultatief, dus niet verplicht om aan de cursus mee te kunnen doen. Men kan de cursus namelijk ook prima volgen zonder het cursusboek te hebben gelezen, aangezien dr. Rivas de belangrijkste materie uit het boek in de vorm van een samenvatting zal presenteren. Het ISBN nr van het boek is: 9789026323980, is uitgegeven bij Ambo/Anthos in Amsterdam en is te bestellen in de boekhandel of op internet.
Voor wie? De cursus is bedoeld voor iedereen die geïnteresseerd is in de intelligentie van honden, of men nu wel of niet zelf een huishouden deelt met een hond. Daarnaast is deze zeer geschikt voor mensen die professioneel met honden werken, zoals dierenartsen en hondengedragstherapeuten. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Alle deelnemers krijgen na afloop een digitaal persoonlijk certificaat van deelname.
Voertaal: De voertaal tijdens de cursus is Nederlands. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die zullen worden getoond ondertiteld zijn.
Kosten. Deelname aan de cursus kost 140 euro. Dit onderwijs is BTWvrij.
Korting voor mensen met minder draagkracht. Voor mensen met minder draagkracht, dat wil zeggen, mensen die moeten rondkomen van een inkomen rond het sociale minimum, bestaat er een speciale korting. Men betaalt dan 40 euro voor deelname aan de cursus.
Data en tijden. De cursus wordt in de vorm van 3 Zoom bijeenkomsten georganiseerd op de volgende 3 data: dinsdag 20 februari, donderdag 22 februari en dinsdag 27 februari 2024.Elke bijeenkomst begint om 11.00 en eindigt om 15.00 uur. Er zullen een drietal pauzes van 10 minuten per bijeenkomst zijn.
Benodigdheden voor deelname. Om deel te kunnen nemen aan deze online cursus heeft U een computer of tablet nodig, met een ingebouwde camera en microfoon. Daarnaast is een goed werkende internet verbinding van belang. Ook zult U vooraf het gratis programma Zoom Basic moeten downloaden via de webpagina http://www.zoom.us Als U zich heeft opgegeven, ontvangt U een uitgebreide uitleg hoe U Zoom moet downloaden en hoe U het programma tijdens de Zoom bijeenkomsten moet gebruiken.
Maximaal aantal deelnemers. We zullen tijdens deze cursus met maximaal 12 personen digitaal samenzijn. De docent en 11 deelnemers. Tijdens de Zoom bijeenkomsten zult U op Uw scherm dan Uzelf, de docent en de andere deelnemers kunnen zien en horen.
Opname cursus om deze later terug te kijken. De cursus zal worden opgenomen in de cloud van Zoom. Dit gebeurt om de deelnemers de mogelijkheid te geven om na afloop van de cursus deze nog eens terug te kunnen kijken. Ook kunnen deelnemers die onverwacht niet konden deelnemen aan 1 van de bijeenkomsten, of die technische problemen hadden, op die manier de bijeenkomsten terug kijken. Deelnemers kunnen tot 30 dagen na de cursus via een aparte link naar een Zoom webpagina met een wachtwoord toegang krijgen tot de opgenomen cursus. De deelnemers kunnen de cursus daarmee niet downloaden. Alles wat wordt opgenomen zal dus beperkt blijven tot de deelnemers en zal niet publiek worden gemaakt.
Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com of door onderstaand formulier in te vullen en te verzenden. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.
Wilt U deze cursus liever fysiek volgen? Dat kan, want deze cursus wordt fysiek in Amsterdam georganiseerd: op zaterdagen 17 en 24 februari. Klik hier voor alle informatie over deze fysieke cursus.
Kijk op de Agenda pagina voor alle cursussen (fysiek en online) die in deze periode worden georganiseerd.
Eerdere deelnemers aan deze cursus waren: mensen die samenleven met 1 of meerdere honden (of andere dieren); mensen met een hulphond; honden- en andere dierengedragstherapeuten; eigenaren en medewerkers van hondenscholen; medewerkers en vrijwilligers van honden- en andere dierenorganisaties, dierenasiels, dierenambulances, hondenuitlaatservices en hondenrasverenigingen; hondentrainers en -instructeurs; mensen die speurwerk met honden verrichten; mensen van de “dierenpolitie”; studenten diergeneeskunde, ethologie, psychologie, Dier en zorg management, dierverzorging, en veterinaire natuurgeneeskunde; en mensen zonder hond die gewoon hun kennis over honden wilden vergroten.
Eerdere deelnemers over deze cursus:
“Heb de cursus als prettig ervaren en heb onwijs veel geleerd.”
“Boeiende dagen! Ik heb genoten van de onderwerpen. Je didactische vaardigheden zijn erg prettig.”
“Ik heb met veel plezier en interesse de cursus bijgewoond. Ook mijn labrador is tevreden. Zij is blij dat haar intelligentie eindelijk wetenschappelijk is onderbouwd.”
“Hartelijk dank voor de heel erg interessante dagen. Knap hoe je ons mensen betrekt bij de boeiende thema’s.”
“Bedankt voor alle informatie en de zeer informatieve en boeiende lesdagen.”
“De Wijsheid van Honden, wat een ontzettend leuk en interessant boek!”
“Was heel leerzaam, duidelijk uitgelegd en alles eigenlijk meteen zelf toe te passen! Dank je wel!”
“Wil je meer weten over de intelligentie van honden? Kom dan naar deze interessante cursus. Laat je verbazen.”
Ook de cursus “Slimme honden!” keert weer terug in het winterprogramma. Op zaterdagen 17 en 24 februari zal in Amsterdam deze populaire cursus over de intelligentie van honden worden georganiseerd in Amsterdam. Tijdens deze cursus zal psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas een vrolijk en up to date overzicht geven van wetenschappelijk onderzoek naar de intelligentie van honden. De cursus is bedoeld voor iedereen die meer wil weten over honden.
Beschrijving cursus:
Al meer dan 15.000 jaar leven mensen samen met honden. De afgelopen 25 jaar vinden er heel veel nieuwe studies plaats naar de intelligentie of cognitie van honden. Zo zijn er inmiddels aparte instituten opgericht aan universiteiten over de hele wereld waar intelligentie-onderzoek met honden wordt gedaan: het Family Dog Project aan de Universiteit van Boedapest (Adam Miklosi), het Clever Dog Lab aan de Universiteit van Wenen (Ludwig Huber) en het Duke Canine Cognition Center aan de Duke University in de Verenigde Staten (Brian Hare). Uit deze recente studies blijkt dat honden veel slimmer zijn dan we tot nu toe dachten. Honden blinken vooral uit in sociale intelligentie, waardoor ze ook zeer goed met mensen kunnen samenleven. Tijdens deze cursus zal dr. Rivas uitgebreid ingaan op de uitkomsten van al deze recente onderzoeken met honden. De cursus geeft U een goed overzicht van de huidige stand van zaken op het gebied van de wetenschappelijke kennis over de intelligentie van honden. Dat zal voor een deel ook Uw eigen beeld veranderen van waar honden toe in staat zijn qua intelligentie. De cursus bestaat uit de volgende 2 cursusdagen, die ook afzonderlijk te volgen zijn.
Cursusdag 1. Zaterdag 17 februari 2024.
Onderwerpen: Inleiding. Geschiedenis onderzoek intelligentie honden. De domesticatiegeschiedenis van honden. Het domesticatie-experiment met zilvervossen. Begrip van menselijke communicatieve signalen. Taalonderzoek.
Omschrijving: Wat is intelligentie of cognitie? Al meer dan 100 jaar vindt er onderzoek plaats naar de intelligentie van dieren, maar honden werden lange tijd genegeerd als domme, “onnatuurlijke” dieren. We bespreken kort de gedachten over hondenintelligentie van Charles Darwin, Pavlov, Thorndike, Lloyd Morgan, het behaviorisme en de cognitieve revolutie in de vergelijkende psychologie en ethologie. Wie waren de voorouders van honden? De zintuigen van de hond: informatiekanalen van kennis. Hoe heeft de domesticatie van honden plaatsgevonden? Hebben wolven zichzelf eigenlijk gedomesticeerd tot honden? Wat voor implicaties heeft het langlopende experiment met tamme zilvervossen voor de domesticatie van honden? En wat betekent de domesticatiegeschiedenis voor de gerichtheid van honden op mensen en het begrijpen van menselijke communicatieve signalen zoals wijzen en blikrichting? En hoe steken hun vermogens af in vergelijking met wolven en andere hondachtigen? Wat zijn de resultaten van het taalonderzoek met honden? We behandelen de “wonderhonden” uit het begin van de 20e eeuw en de lessen van het paard Slimme Hans. Hoeveel menselijke woorden kunnen honden snappen? Zijn sommige honden extra goed in het begrijpen van woorden?
Cursusdag 2. Zaterdag 24 februari 2024.
Onderwerpen: De (intentionele) communicatie van honden. Begrip van het zien, horen en weten van mensen. Basale cognitie. Fysieke intelligentie. Sociaal leren en imitatie. Samenwerking, empathie en rouw.
Omschrijving: Is de communicatie van honden doelbewust of intentioneel te noemen? Drukken honden verschillende zaken uit met hun communicatieve geluiden? Hoe goed kunnen mensen de emoties van honden in hun geblaf herkennen? Begrijpen honden wat mensen zien, horen en weten? Letten ze daar op bij de interactie met de mens en proberen honden zo ongemerkt stout of ongehoorzaam te zijn? Hebben ze door dat voorwerpen blijven bestaan (object-permanentie) en hoe gedragen honden zich in spannende onderzoeken als de toverbeker? Kunnen honden verschillende hoeveelheden onderscheiden? Hebben ze ook een vorm van zelfbewustzijn? En hoe ver reikt hun intelligentie over de fysieke wereld en de causale verbanden tussen objecten? Waaruit bestaat hun ruimtelijke cognitie? Zijn ze in staat tot samenwerking bij coöperatief touwtrekken? Wat leren honden door sociale observatie en zijn ze in staat tot imitatie? Hoe herkennen ze een ander als specifiek individu en hoe vormen ze zich een oordeel over de ander? Kunnen honden besmet raken met de emoties van mensen? Verzoenen honden zich na een conflict en troosten ze elkaar? Bestaat er bewijs voor empathie bij honden? En wat is er bekend over rouw bij honden en de emotionele hechting en neurochemie (waaronder het hormoon oxytocine) in de relatie van honden met de mensen met wie ze samenleven?
Cursusboek “De intelligentie van honden”
Cursusboek (niet verplicht):
Bij deze cursus gebruiken we als cursusboek De wijsheid van honden. Over intelligentie en gedrag van ons meest geliefde huisdiervan Brian Hare & Vanessa Woods. Dat is de Nederlandse vertaling van The genius of dogs. How dogs are smarter than you think, geschreven door professor in de evolutionaire antropologie Brian Hare, co-directeur van het Duke Canine Cognition Center aan de Duke University in North Carolina (VS). Hoewel dit boek alweer in 2013 is verschenen is het nog steeds het meest complete Nederlandstalige overzicht voor een algemeen publiek van de resultaten van al het recente onderzoek naar de intelligentie van honden. Wij ontvangen herhaald verzoeken om dit boek als cursusboek bij deze cursus te blijven gebruiken. Tijdens de cursus gelden per cursusdag een aantal hoofdstukken uit dit boek als voorbereiding. De cursisten kunnen deze hoofdstukken dan vantevoren lezen en daarbij vragen noteren, zowel over de tekst als men iets niet snapt, als over de inhoud, wanneer men een discussievraag heeft. Deze vragen kunnen dan op de cursus zelf worden gesteld en gezamenlijk behandeld worden. De aanschaf van het cursusboek is volledig facultatief, dus niet verplicht om aan de cursus mee te kunnen doen. Men kan de cursus namelijk ook prima volgen zonder het cursusboek te hebben gelezen, aangezien dr. Rivas de belangrijkste materie uit het boek in de vorm van een samenvatting zal presenteren. Het ISBN nr van het boek is: 9789026323980, is uitgegeven bij Ambo/Anthos in Amsterdam en is te bestellen in de boekhandel of op internet.
Foto: Eimer Wieldraaijer.
Voor wie? De cursus is bedoeld voor iedereen die geïnteresseerd is in de intelligentie van honden, of men nu wel of niet zelf een huishouden deelt met een hond. Daarnaast is deze zeer geschikt voor mensen die professioneel met honden werken, zoals dierenartsen en hondengedrags-therapeuten. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Alle deelnemers krijgen na afloop een persoonlijk certificaat van deelname. Cursisten die alleen 1 cursusdag volgen krijgen een deelcertificaat.
Voertaal. De voertaal tijdens de cursus is Nederlands. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die zullen worden getoond ondertiteld zijn.
Kosten. Deelname aan de volledige cursus kost 140 euro. Deze cursus wordt een paar keer jaar georganiseerd. Men kan dan ook alleen deelnemen aan 1 van de 2 cursusdagen en de ontbrekende cursusdag later in het jaar volgen. Deelname aan een afzonderlijke cursusdag kost 70 euro. Dit onderwijs is BTWvrij.
Korting voor mensen met minder draagkracht. Voor mensen met minder draagkracht, dat wil zeggen, mensen die moeten rondkomen van een inkomen rond het sociale minimum, bestaat er een speciale korting. Men betaalt dan 40 euro voor de volledige cursus of 20 euro per afzonderlijke cursusdag.
Data en tijden. Deze cursus wordt georganiseerd op zaterdagen 17 en 24 februari 2024. Elke cursusdag begint om 11.30 en eindigt om 16.30 uur. De cursus wordt zonder lunch gegeven.
Locatie: Hoofdgebouw universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam. Deze locatie is goed te bereiken met de auto en met het openbaar vervoer. Hulphonden zijn toegestaan in het gebouw.
Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com of door onderstaand formulier in te vullen en te verzenden. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.
Wilt U deze cursus liever online volgen? Dat kan, want deze cursus wordt ook online georganiseerd in de vorm van 3 Zoom bijeenkomsten: op dinsdag 20 februari, donderdag 22 februari en dinsdag 27 februari. Klik hiervoor alle informatie over deze online cursus.
Kijk op de Agenda pagina voor alle cursussen (fysiek en online) die in deze periode worden georganiseerd.
Eerdere deelnemers aan deze cursus waren: mensen die samenleven met 1 of meerdere honden (of andere dieren); mensen met een hulphond; honden- en andere dierengedragstherapeuten; eigenaren en medewerkers van hondenscholen; medewerkers en vrijwilligers van honden- en andere dierenorganisaties, dierenasiels, dierenambulances, hondenuitlaatservices en hondenrasverenigingen; hondentrainers en -instructeurs; mensen die speurwerk met honden verrichten; mensen van de “dierenpolitie”; studenten diergeneeskunde, ethologie, psychologie, Dier en zorg management, dierverzorging, en veterinaire natuurgeneeskunde; en mensen zonder hond die gewoon hun kennis over honden wilden vergroten.
Eerdere deelnemers over deze cursus:
“Heb de cursus als prettig ervaren en heb onwijs veel geleerd.” “Boeiende dagen! Ik heb genoten van de onderwerpen. Je didactische vaardigheden zijn erg prettig.”
“Ik heb met veel plezier en interesse de twee cursusdagen bijgewoond. Ook mijn labrador is tevreden. Zij is blij dat haar intelligentie eindelijk wetenschappelijk is onderbouwd.”
“Hartelijk dank voor de heel erg interessante dagen. Knap hoe je ons mensen betrekt bij de boeiende thema’s.”
“Bedankt voor alle informatie en de zeer informatieve en boeiende lesdagen.”
“De Wijsheid van Honden, wat een ontzettend leuk en interessant boek!”
“Was heel leerzaam, duidelijk uitgelegd en alles eigenlijk meteen zelf toe te passen! Dank je wel!”
“Wil je meer weten over de intelligentie van honden? Kom dan naar deze interessante cursus. Laat je verbazen.”
In januari wordt de cursus “De intelligentie en het gevoelsleven van kippen, varkens, runderen, paarden, schapen en geiten” ook in een online versie door psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas georganiseerd. Deze zal worden gehouden in de vorm van 3 Zoom bijeenkomsten op dinsdag 23 januari, donderdag 25 januari en dinsdag 30 januari. Elke bijeenkomst zal 4 uur duren en plaatsvinden van 11.00 tot 15.00 uur. De cursus is bedoeld voor iedereen die meer wil weten over wetenschappelijk onderzoek naar de intelligentie en het gevoelsleven van deze bijzondere dieren.
Beschrijving cursus:
Kippen, varkens, runderen, paarden, schapen en geiten zijn dieren waar eigenlijk nog maar weinig over bekend is en waarover pas de afgelopen jaren nieuw wetenschappelijk onderzoek wordt verricht. Voor de meeste mensen zijn al deze dieren behoorlijk onbekend en heeft men vaak geen idee dat ze individuen zijn met een behoorlijke intelligentie en een boeiend gevoelsleven. Vaak ‘ontmoeten’ mensen deze dieren alleen als ze op hun etensbord liggen. Ook voor wetenschappers waren deze dieren lange tijd niet interessant, omdat men dacht dat ze maar een heel beperkte intelligentie of cognitie zouden hebben. De laatste jaren zien we echter een grote toename aan onderzoek van deze dieren, met soms verrassende resultaten. Zo kunnen al deze dieren een ander als specifiek individu goed herkennen. Kippenkuikens blijken een behoorlijke aangeboren kennis te hebben als ze nog maar kort uit het ei zijn gekropen: ze hebben een voorkeur om bij voorwerpen te zijn die lijken op gezichten en die zich op een biologische manier voortbewegen, ze zijn in staat om te tellen en te rekenen en begrijpen fysieke eigenschappen als de hoogte of breedte van een voorwerp. Varkens, paarden en geiten blijken net als honden en katten een goed begrip te hebben van de communicatie van mensen en letten op de aandacht van de mens wanneer ze bijvoorbeeld diens hulp willen inroepen. Paarden kunnen zichzelf in een spiegel herkennen. Schapen, koeien en paarden kunnen goed verschillende gezichten van elkaar onderscheiden, waarvan men lang dacht dat dat een uniek menselijk vermogen was. Paarden en geiten zijn in staat om de emoties in verschillende menselijke gezichtsuitdrukkingen te begrijpen. Hennen blijken bezorgd om het welzijn van hun kuikens. En wilde zwijnen bevrijden hun soortgenoten als ze vastzitten in een val. Tijdens deze cursus krijgt U dan ook een nadere kennismaking met deze dieren doordat we de uitkomsten zullen behandelen van wetenschappelijk onderzoek naar hun intelligentie en gevoelsleven. Het zal in deze cursus niet gaan om onderzoek naar het welzijn van deze dieren die vaak worden ingezet als productiedieren, of om studies die proberen het welzijn van deze dieren in de veeteelt te verbeteren. De focus van de cursus zal meer fundamenteel zijn en liggen op de aard van al deze dieren als denkende en voelende wezens, zodat U een beter beeld krijgt van deze meer onbekende dieren. Al deze dieren worden vaak “productiedieren,” “landbouwhuisdieren,” of “boerderijdieren” genoemd, omdat mensen ze houden voor de productie van dierlijke producten. Tijdens deze cursus krijgt U een heel ander beeld van deze dieren, doordat we in zullen gaan op hun innerlijke leven: hun intelligentie, hun gevoelens en hun emoties.
Deel 1. Dinsdag 23 januari 2024.
Onderwerpen: Oorsprong. Sociaal leven in het wild. Domesticatie. Basale cognitie: object permanentie. Categorisatie en relationeel denken. Numerieke vermogens. Lange termijn geheugen. Ruimtelijke cognitie. Fysieke cognitie.
Omschrijving:We beginnen met een overzicht van de oorsprong en het sociale leven van deze dieren in het wild (groepsleven, dominantie, activiteitsgebied) en hun domesticatie door mensen. Hoe oud zijn de oudst bekende individuen van deze diersoorten geworden? Vervolgens kijken we naar studies omtrent basale vermogens, zoals object-permanentie, categorisatie en concepten als “groter/kleiner.” Wat voor numerieke vaardigheden hebben deze dieren, kunnen ze tellen? Hoe goed is hun lange termijn geheugen? Waaruit bestaat de ruimtelijke en fysieke cognitie van deze dieren? Kunnen ze goed navigeren in de ruimte en snappen ze puzzeldozen? Kunnen varkens computerspelletjes spelen?
Deel 2. Donderdag 25 januari 2024.
Onderwerpen: Communicatie en taalonderzoek. Zelfbewustzijn. Anticipatie en zelfbeheersing. Herkenning van individuen. Gezichtsherkenning. Sociaal leren en imitatie. Begrip van de geest van een ander: Theory of Mind. Bedrog.
Omschrijving:Waaruit bestaat het vocale communicatieve repertoire van kippen? We behandelen de 25 tot 30 verschillende roepen die bij hen zijn vastgesteld. Ook zullen we ingaan op nieuw onderzoek naar de taal van koeien. Kunnen varkens gebaren begrijpen waarmee mensen voorwerpen aangeven? Wat is er bekend over zelfbewustzijn bij deze dieren? Begrijpen varkens de werking van een spiegel? Kunnen paarden zichzelf herkennen in een spiegel? Anticiperen kippen en varkens op de toekomst? Zijn ze in staat tot zelfbeheersing, door niet meteen op voer af te gaan? Hoe herkennen al deze dieren elkaar als individu? Herkennen ze ook bekende mensen? Begint de herkenning van moeder en kind bij deze dieren al vroeg? Kunnen deze dieren gezichten van verschillende soortgenoten en mensen onderscheiden? Wat zijn hun vermogens op het gebied van sociaal leren en imitatie? Kunnen ze iets leren door een soortgenoot of een mens te observeren? Hebben deze dieren ook een idee van de ander als geestelijk wezen: begrijpen ze iets van de intenties en aandacht van een ander? Snappen ondergeschikte geiten wat een dominante geit kan zien? Gebruiken hanen de voedselroep soms bedrieglijk? Letten ondergeschikte hanen er bij het hofmaken op of de dominante haan aanwezig is en proberen ze een hen dan op een stille manier te verleiden? Begrijpen deze dieren onze menselijke communicatieve signalen zoals wijzen? En hoe maken deze dieren zelf aan mensen duidelijk wat ze willen?
Deel 3. Dinsdag 30 januari 2023.
Onderwerpen: Het gevoelsleven: affectieve neurowetenschap. Angst. Lust en sexleven. Ouderlijke zorg en affectie of liefde. Rouw. Speelsheid. Cognitieve bias. Herkenning emotie in gezichtsuitdrukkingen. Emotionele besmetting. Empathie. Veranderde bewustzijnstoestanden.
Omschrijving: Welke gevoelens en emoties hebben deze dieren? Hoe ziet hun sexleven eruit? En als we naar deze dieren in het wild kijken, wat voor ouderlijke zorg zien we dan tussen ouderdieren en hun kinderen? Hoe lang blijven kinderen bij hun ouders? Wat voor psychische effecten heeft de scheiding van moeder en kind in de veeteelt? Hebben deze dieren voorkeuren voor sommige soortgenoten en mogen we dus van vriendschap en affectie spreken bij deze dieren? Rouwen ze ook bij het overlijden van een dierbare? Waaruit bestaat de speelsheid van deze dieren? Worden ze optimistisch of pessimistisch na een positieve of negatieve emotionele ervaring en hebben ze net als mensen dan een cognitieve bias? Kunnen paarden, schapen en geiten de emotie in de gezichtsuitdrukkingen van soortgenoten en mensen lezen? En zien we bij deze dieren ook vormen van emotionele besmetting en zelfs empathisch gedrag? Zijn schapen en varkens ook onderhevig aan besmettelijk geeuwen? Bestaat er verzoening en troost bij deze dieren? Zijn hennen betrokken bij het welzijn van hun kuikens? Helpen deze dieren elkaar als ze in nood zijn en bijvoorbeeld aangevallen worden door een roofdier? Dromen deze dieren en kunnen ze onder invloed raken van drugs en alcohol?
Voor wie? De cursus is geschikt voor iedereen die meer wil weten over de intelligentie en het gevoelsleven van kippen, varkens, runderen, paarden, schapen en geiten. Daarnaast is de cursus ook zeer geschikt voor mensen die professioneel met dieren werken en voor studenten van verschillende opleidingen. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Alle deelnemers krijgen na afloop een persoonlijk certificaat van deelname. Tenslotte is er geen voorwaarde om vegetariër of veganist te zijn om deel te kunnen nemen aan deze cursus, iedereen is van harte welkom.
Voertaal: De voertaal tijdens de cursus is Nederlands. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die zullen worden getoond ondertiteld zijn.
Kosten. Deelname aan de cursus kost 140 euro. Dit onderwijs is BTWvrij.
Korting voor mensen met minder draagkracht. Voor mensen met minder draagkracht, dat wil zeggen, mensen die moeten rondkomen van een inkomen rond het sociale minimum, bestaat er een speciale korting. Men betaalt dan 40 euro voor deelname aan de cursus.
Data en tijden. De cursus bestaat uit 3 Zoom bijeenkomsten op de volgende 3 data: dinsdag 23 januari, donderdag 25 januari en dinsdag 30 januari. Elke bijeenkomst begint om 11.00 en eindigt om 15.00 uur.
Benodigdheden voor deelname. Om deel te kunnen nemen aan deze online cursus heeft U een computer of tablet nodig, met een ingebouwde camera en microfoon. Daarnaast is een goed werkende internet verbinding van belang. Ook zult U vooraf het gratis programma Zoom Basic moeten downloaden via de webpagina http://www.zoom.us Als U zich heeft opgegeven, ontvangt U een uitgebreide uitleg hoe U Zoom moet downloaden en hoe U het programma tijdens de Zoom bijeenkomsten moet gebruiken.
Maximaal aantal deelnemers. We zullen tijdens deze cursus met maximaal 12 personen digitaal samenzijn. De docent en 11 deelnemers. Tijdens de Zoom bijeenkomsten zult U op Uw scherm dan Uzelf, de docent en de andere deelnemers kunnen zien en horen.
Opname cursus om deze later terug te kijken. De cursus zal worden opgenomen in de cloud van Zoom. Dit gebeurt om de deelnemers de mogelijkheid te geven om na afloop van de cursus deze nog eens terug te kunnen kijken. Ook kunnen deelnemers die onverwacht niet konden deelnemen aan 1 van de bijeenkomsten, of die technische problemen hadden, op die manier de bijeenkomsten terug kijken. Deelnemers kunnen tot 30 dagen na de cursus via een aparte link naar een Zoom webpagina met een wachtwoord toegang krijgen tot de opgenomen cursus. De deelnemers kunnen de cursus daarmee niet downloaden. Alles wat wordt opgenomen zal dus beperkt blijven tot de deelnemers en zal niet publiek worden gemaakt.
Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com of door onderstaand formulier in te vullen en te verzenden. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.
Wilt U deze cursus liever fysiek volgen? Dat kan, want deze cursus wordt ook fysiek in Amsterdam georganiseerd op zaterdagen 20 en 27 januari. Klik hier voor alle informatie over deze fysieke cursus.
Kijk op de Agenda pagina voor alle cursussen (fysiek en online) die in deze periode worden georganiseerd.
Eerdere deelnemers aan deze cursus waren: mensen die samenleven met kippen, varkens, runderen, paarden, geiten, schapen of andere dieren; medewerkers van opvangcentra en kinderboerderijen; boeren en medewerkers van de veehouderij; medewerkers van de Dierenbescherming en andere dierenorganisaties; mensen van de “dierenpolitie”; dierenartsen en paraveterinairen; studenten Diergezondheid en Management; docenten diergedrag hogescholen en universiteiten; dierengedragstherapeuten en paardencoachen; omnivoren, vegetariërs en veganisten.
Eerdere deelnemers over deze cursus:
“Was weer een bijzonder leerzame cursus! Een cursus die in mijn optiek voor iedereen interessant is. Dank!”
“Het was zeer de moeite waard: een aanrader!”
“Bedankt voor de inspirerende cursus en ik verheug me weer op een volgende cursus.”
“Wederom een boeiende cursus met een hele leuke gezellige presentator! Top!”
Komende herfst organiseert het Instituut voor Dieren in Filosofie en Wetenschap allerlei boeiende cursussen over wetenschappelijk onderzoek naar de intelligentie en het gevoelsleven van dieren. Met cursussen over honden en katten, maar ook over kippen, varkens en andere zogenaamde boerderij- of landbouwhuisdieren. Daarnaast richten weer andere cursussen zich over wat er bekend is bij alle dieren over een specifiek onderwerp, zoals bij de cursus over het gevoelsleven van dieren. Dit onderwijs wordt gegeven door psycholoog en filosoof dr. EstebanRivas, die promoveerde op een studie van de beroemde mensapen in het taalonderzoek en die al decennia bezig is om meer bekendheid te geven aan de bijzondere intelligentie en het rijke gevoelsleven van alle dieren met wie we deze aarde delen. De cursussen zijn op HBO/WO niveau, maar een specifieke vooropleiding is niet vereist. Ze staan open voor iedereen die interesse heeft in dieren en diens kennis over dieren wil vergroten en verrijken. Deze herfst organiseren we ook weer het Dierendag Kindercollege, bedoeld voor kinderen in de lagere school leeftijd. En de nieuwe cursus over recente wetenschappelijke studies naar de intelligentie van katten keert ook terug in het programma. Ook blijven we doorgaan met het aanbieden van zowel online cursussen via Zoom, als cursussen op locatie in Amsterdam.
Hieronder vind je het overzicht aan cursussen voor herfst 2023. Bij de cursus die je interesse heeft kun je op een link klikken voor meer informatie over de inhoud en de manier waarop je je kunt inschrijven voor deze cursus.
DIERENDAG KINDERCOLLEGE “DIEREN KUNNEN OOK DENKEN EN VOELEN”
Speciaal voor kinderen in de lagere school leeftijd wordt een vrolijk Dierendag college georganiseerd waarin met veel filmpjes en foto’s een overzicht wordt gegeven van de belangrijkste ontdekkingen uit de wetenschap waaruit blijkt dat alle dieren slim zijn en gevoelens en emoties hebben.
Dit kindercollege wordt alleen fysiek in Amsterdam georganiseerd, op zaterdag 30 september. Klik hier voor meer informatie.
DE INTELLIGENTIE EN HET GEVOELSLEVEN VAN KIPPEN, VARKENS, RUNDEREN, PAARDEN, SCHAPEN EN GEITEN
Ook bij de zogenaamde “boerderijdieren” vindt de laatste jaren steeds meer onderzoek plaats naar hun intelligentie en gevoelsleven. Daaruit blijkt dat ze veel slimmer en gevoeliger zijn dan we lang dachten. De cursus geeft je een vrolijk overzicht van het onderzoek met deze bijzondere dieren, waarbij allerlei onderwerpen op het gebied van hun intelligentie en gevoelsleven aan bod komen. Van kippenkuikens die al vroeg een behoorlijke intelligentie hebben, de emotionele gevolgen van scheiding tussen moeder en kind in de veeteelt, tot wilde zwijnen die hun soortgenoten uit een val bevrijden.
De cursus wordt in 2 delen in Amsterdam georganiseerd op zaterdagen 7 en 14 oktober. Klik hier voor meer informatie.
De online versie van deze cursus vindt in 3 Zoom bijeenkomsten plaats op woensdag 18 oktober, dinsdag 24 oktober en donderdag 26 oktober. Klik hier voor alle info over de online cursus.
VOELENDE DIEREN – HET GEVOELSLEVEN VAN DIEREN
Kunnen andere dieren dan mensen ook voelen? Wetenschappelijk onderzoek geeft aan dat alle dieren een rijk gevoelsleven hebben en allerlei gevoelens en emoties met ons delen. Tijdens deze cursus krijgt U een overzicht van de affectieve neurowetenschap en van gedragsonderzoek naar het gevoelsleven van dieren. Van speelsheid, plezier en empathie tot rouw, trauma’s en veranderde bewustzijnstoestanden zoals dromen.
Deze cursusdag wordt op zaterdag 28 oktober in Amsterdam georganiseerd. Klik hiervoor meer informatie.
De online versie vindt in 2 delen plaats op dinsdag 31 oktober en donderdag 2 november. Klik hier voor alle info over de online cursus.
SLIMME HONDEN! DE INTELLIGENTIE VAN HONDEN
De vrolijke cursus waar al veel hondenliefhebbers aan hebben deelgenomen keert deze herfst ook weer terug. Tijdens deze cursus krijg je een up to date overzicht van meer dan 25 jaar wetenschappelijk onderzoek naar de intelligentie van honden. Van sociale intelligentie, fysieke intelligentie tot empathie. Als (niet verplicht) cursusboek gebruiken we De Wijsheid van Honden van Brian Hare. Voor iedereen die meer wil weten over honden.
De cursus wordt in 2 delen in Amsterdam georganiseerd op zaterdagen 11 en 18 november. Klik hier voor meer informatie.
De online versie van deze cursus vindt in 3 Zoom bijeenkomsten plaats op dinsdag 14 november, donderdag 16 november en dinsdag 21 november. Klik hier voor alle info over de online cursus.
SLIMME KATTEN! DE INTELLIGENTIE VAN KATTEN
De afgelopen jaren voeren onderzoekers ook steeds meer studies uit naar de intelligentie van katten. Daaruit blijkt dat katten in slimheid eigenlijk niet onderdoen voor honden. Allerlei onderwerpen komen aan bod, waaronder studies naar communicatie, herkenning van een ander als individu, begrip van intenties, aandacht en gevoelens, en nog veel meer.
Deze cursus wordt in Amsterdam georganiseerd op zaterdag 25 november. Klik hier voor alle informatie.
De online versie van deze cursus vindt plaats op dinsdag 28 november. Klik hier voor alle informatie over deze online cursus.
Instituut voor Dieren in Filosofie en Wetenschap 