Kom deze herfst kennis opdoen over de intelligentie en het gevoelsleven van dieren! Ook dit najaar organiseert het Instituut voor Dieren in Filosofie en Wetenschap weer een aantal cursussen over deze onderwerpen en daarnaast zal ook het Dierendag Kindercollege weer plaatsvinden. Speciaal is de nieuwe cursus over de intelligentie en het gevoelsleven van kippen, koeien, varkens, paarden, geiten, schapen en vissen, op twee zaterdagen in september. Hieronder vindt U het overzicht, met links naar verdere informatie over de betreffende evenementen. Alle evenement vinden plaats op zaterdagen in het Hoofdgebouw van de universiteit aan de De Boelelaan 1105 te Amsterdam. De inschrijving staat open voor iedereen die in dieren is geïnteresseerd en diens kennis over dieren wil vergroten.
NIEUWE CURSUS “DE INTELLIGENTIE EN HET GEVOELSLEVEN VAN KIPPEN, KOEIEN, VARKENS EN VISSEN”
In september wordt een volledige nieuwe cursus georganiseerd over dieren die voor de meeste mensen niet zo bekend zijn. We gaan kijken naar wat de wetenschap heeft ontdekt over de intelligentie en het gevoelsleven van kippen, koeien, varkens, paarden, geiten, schapenen vissen. De cursus is bedoeld voor iedereen die nader kennis wil maken met deze dieren als individuen die kunnen denken en voelen. De cursus bestaat uit 2 cursusdagen. Op 15 september behandelen we kippen, koeien, varkens, paarden, geiten en schapen. De 2e cursusdag is op 22 september en zal volledig gewijd zijn aan vissen. Deze cursusdagen zijn ook afzonderlijk te volgen. De cursusdagen beginnen om 11.30 en eindigen om 16.30 uur. Kosten bedragen 120 euro voor de volledige cursus van 2 dagen of 60 euro per afzonderlijke cursusdag. Voor minder draagkrachtigen bestaat een korting, zij betalen 50 euro voor de volledige cursus of 25 euro per afzonderlijke cursusdag. Klik hier voor meer informatie over de inhoud van de cursus en hoe U zich kunt aanmelden.
DIERENDAG KINDERCOLLEGE “DIEREN KUNNEN OOK DENKEN EN VOELEN”
Op zaterdag 29 september 2018 zal weer het speciale Dierendag college worden georganiseerd voor kinderen in de leeftijd van 8 t/m 12 jaar met volwassen begeleiding. De titel is “Dieren kunnen ook denken en voelen” en bestaat uit een vrolijk overzicht van wat de wetenschap allemaal heeft ontdekt over de intelligentie en het gevoelsleven van alle dieren. Van de slimheid van honden en vogels tot de emoties van liefde en troostgedrag bij allerlei dieren. Het college begint om 12.30 en eindigt om 14.30 uur. Kosten voor deelname zijn 7,50 euro per kind en 12,50 euro per volwassene. Klik hier voor meer informatie over het kindercollege en om U aan te melden.
CURSUS “HET GEVOELSLEVEN VAN DIEREN EN DE RELEVANTIE DAARVAN VOOR ONZE ETHIEK”
Op zaterdagen 20 en 27 oktober 2018 wordt de cursus “Het gevoelsleven van dieren en de relevantie daarvan voor onze ethiek” georganiseerd. Tijdens de eerste cursusdag, “Bewustzijn, gevoelens en emoties bij dieren,” gaan we in op het vraagstuk van bewustzijn bij dieren en behandelen we wetenschappelijk onderzoek naar de gevoelens en emoties die we met andere dieren delen. Op de tweede cursusdag, “Dierethiek,” gaan we uitgebreid in op dierethiek en behandelen we de verschillende posities van ethici en filosofen over de manier waarop we met andere dieren zouden moeten omgaan. Deze cursusdagen zijn ook afzonderlijk te volgen. De cursusdagen beginnen om 11.30 en eindigen om 16.30 uur. Kosten bedragen 120 euro voor de volledige cursus van 2 dagen of 60 euro per afzonderlijke cursusdag. Voor minder draagkrachtigen bestaat een korting, zij betalen 50 euro voor de volledige cursus of 25 euro per afzonderlijke cursusdag. Klik hier voor meer informatie over de inhoud van de cursus en hoe U zich kunt aanmelden.
CURSUS “SLIMME HONDEN! DE INTELLIGENTIE VAN HONDEN”
In november zal voor de laatste keer dit jaar weer de populaire cursus “Slimme honden! De intelligentie van honden” worden georganiseerd, voor iedereen die meer wil weten over de intelligentie van honden. Tijdens deze cursus gaan we uitgebreid in op alle recente en boeiende studies naar de intelligentie of cognitie van honden. Van sociale tot fysieke intelligentie. Als cursusboek gebruiken we “De wijsheid van honden” van Brian Hare. De cursus bestaat uit 2 cursusdagen en vindt plaats op zaterdagen 10 en 17 november 2018. De cursusdagen beginnen om 11.30 en eindigen om 16.30 uur. Kosten bedragen 120 euro voor de volledige cursus van 2 dagen of 60 euro per afzonderlijke cursusdag. Voor minder draagkrachtigen bestaat een korting, zij betalen 50 euro voor de volledige cursus of 25 euro per afzonderlijke cursusdag. Klik hier voor meer informatie over de inhoud van de cursus en hoe U zich kunt aanmelden.
Voor mensen van 50 jaar en ouder:
Net als in voorgaande jaren zal psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas dit najaar ook weer een cursus geven voor het Hoger Onderwijs Voor Ouderen, dit keer aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Deze cursus is alleen toegankelijk voor mensen van 50 jaar en ouder. Dit najaar zal Rivas de cursus “Slimme honden! De intelligentie van honden” geven voor Hovo Rotterdam in 5 colleges op de dinsdagmiddag. Het eerste college is op 2 oktober en het laatste college op 6 november. De inschrijving voor deze cursus wordt geopend op 6 juli. Klik hier voor meer informatie over deze cursus en hoe U zich kunt aanmelden.
Tot ziens deze herfst!
Na cursussen over de intelligentie van mensapen, honden en vogels, heeft dr. Rivas een compleet nieuwe cursus opgezet over de intelligentie en het gevoelsleven van dieren waar eigenlijk nog maar weinig over bekend is en waarover pas de afgelopen jaren nieuw wetenschappelijk onderzoek wordt verricht. De nieuwe cursus vindt plaats in het Hoofdgebouw van de universiteit aan de De Boelelaan 1105 te Amsterdam en zal op zaterdagen 15 en 22 september 2018 worden georganiseerd. Op de eerste cursusdag zullen we ons richten op kippen, runderen, varkens, paarden, geiten en schapen. De tweede cursusdag zal volledig gewijd zijn aan vissen. Voor de meeste mensen zijn al deze dieren behoorlijk onbekend en heeft men vaak geen idee dat ze individuen zijn met een behoorlijke intelligentie en een boeiend gevoelsleven. Vaak ‘ontmoeten’ mensen deze dieren alleen als ze al op hun etensbord liggen. Tijdens deze cursus krijgt U een nadere kennismaking met deze dieren doordat we de uitkomsten zullen behandelen van wetenschappelijk onderzoek naar hun intelligentie en gevoelsleven. Het zal in deze cursus niet gaan om onderzoek naar het welzijn van deze dieren die vaak worden ingezet als productiedieren, of om studies die proberen het welzijn van deze dieren in de veeteelt te verbeteren. De focus van de cursus zal meer fundamenteel zijn en liggen op de aard van al deze dieren als denkende en voelende wezens, zodat U een beter beeld krijgt van deze meer onbekende dieren.
Om de titel van deze cursusdag niet al te lang te maken worden er alleen kippen, koeien en varkens genoemd, maar we zullen ook de volgende andere dieren behandelen: paarden, schapen en geiten. Al deze dieren worden vaak “productiedieren” of “boerderijdieren” genoemd, omdat mensen ze houden voor de productie van dierlijke producten. Tijdens deze cursusdag krijgt U een heel ander beeld van deze dieren, doordat we in zullen gaan op hun intelligentie, hun gevoelens en hun emoties.
Omschrijving: Tijdens deze cursusdag gaat dr. Esteban Rivas in op de vraag of andere dieren net als mensen het vermogen hebben om positieve en negatieve dingen te beleven en te ervaren, zoals pijn en plezier. Zijn dieren robotten zonder beleving of ervaren dieren sensaties en andere zaken net als wij bewust? De Franse filosoof René Descartes beweerde dat dieren geen bewustzijn konden bezitten. Ook het behaviorisme binnen de psychologie leidde ertoe dat het onderwerp bewustzijn taboe werd verklaard. Ook hedentendage zijn er nog denkers die geen bewustzijn toeschrijven aan dieren, vaak op grond van afwezigheid van ‘hogere’ cognitieve vermogens en taal. Daartegenover staan posities die de aanwezigheid van bewustzijn beargumenteren op grond van de analogieredenering en nauwkeurige studie van het zenuwstelsel en het gedrag van dieren. Zo zal Rivas de affectieve neurowetenschap van Jaak Panksepp behandelen, waaruit blijkt dat tenminste alle zoogdieren en ook vogels allemaal een aantal hersencentra voor dezelfde emotionele systemen delen. Daarnaast zal er worden ingegaan op de concrete emoties van honden en allerlei andere dieren. Wat voor emoties kennen ze? Plezier, pijn, jaloezie, schuldgevoel, dankbaarheid? Welke dieren lijken te rouwen om een overleden dierbare? Kunnen ratten, honden en apen lachen en hebben ze humor? Kunnen dieren trauma’s oplopen? Wat zien we aan empathisch gedrag bij dieren? Welke dieren helpen elkaar in nood? Welke dieren troosten een gestresste soortgenoot? En wat voor overeenkomsten bestaan er tussen mensen en andere dieren wat betreft het hebben van veranderde bewustzijnstoestanden, zoals dromen en het onder invloed zijn van psychofarmaca en drugs?
Vorige week verscheen ook het themanummer over empathie van het tijdschrift Wijsgerig Perspectief op wetenschap en samenleving (nummer 1, jaargang 2018). De redactie had me daarvoor gevraagd een artikel te schrijven over empathie bij andere dieren dan mensen. In mijn artikel met als titel “Empathische dieren” behandel ik wat er vanuit wetenschappelijk onderzoek de afgelopen decennia bekend is geworden over verschillende vormen van empathisch gedrag bij allerlei diersoorten. Mensen zijn namelijk niet de enige dieren met empathie. Mijn conclusie is dat het geen uniek menselijk verschijnsel is maar een algemene dierlijke neiging of vermogen. Het nummer is te vinden bij de grotere boekhandels met een ruime filosofie sectie. Of te bestellen op de 
In dit kindercollege zal psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas op een eenvoudige en vrolijke manier een aantal boeiende ontdekkingen uit de wetenschap behandelen waaruit blijkt dat andere dieren net als mensen kunnen denken en voelen. We gaan in op de intelligentie van dieren: Hoe slim zijn honden? Hoeveel woorden kan een hond eigenlijk begrijpen? Waarover communiceren dieren met elkaar? Waarschuwen ze elkaar als er roofdieren aankomen? Welke dieren herkennen zichzelf in spiegels? En we gaan in op het gevoelsleven van dieren: Hebben dieren ook gevoelens en emoties? Bestaat er iets als liefde en vriendschap tussen dieren? Hoe spelen dieren met elkaar en kunnen ze lachen? Troosten dieren elkaar? Wat voor leuke banden kunnen er bestaan tussen dieren die tot twee hele verschillende diersoorten horen? Dr. Rivas zal met interessante feiten aan komen zetten, boeiend voor zowel jong als oud, waardoor je een goed beeld krijgt van de vele overeenkomsten tussen mensen en andere dieren. Het college zal worden opgeluisterd met veel foto’s, filmpjes, en leuke dierengeluiden. Elk kind krijgt aan het einde van het college een vrolijk persoonlijk certificaat van deelname.
Al meer dan 15.000 jaar leven mensen samen met honden. De afgelopen 20 jaar vinden er heel veel nieuwe studies plaats naar de intelligentie of cognitie van honden. Zo zijn er inmiddels aparte instituten opgericht aan universiteiten over de hele wereld waar intelligentie-onderzoek met honden wordt gedaan: het Family Dog Project aan de Universiteit van Boedapest (Adam Miklosi), de afdeling Vergelijkende en Ontwikkelingspsychologie van het Max Planck Instituut voor Evolutionaire Antropologie van de Universiteit van Leipzig (Juliane Kaminski en Michael Tomasello), het Clever Dog Lab aan de Universiteit van Wenen (Ludwig Huber) en het Duke Canine Cognition Center aan de Duke University in de Verenigde Staten (Brian Hare). Uit deze recente studies blijkt dat honden veel slimmer zijn dan we tot nu toe dachten. Honden blinken vooral uit in sociale intelligentie, waardoor ze ook zeer goed met mensen kunnen samenleven. Tijdens deze cursus zal dr. Rivas uitgebreid ingaan op de uitkomsten van al deze recente onderzoeken met honden. De cursus geeft U een goed overzicht van de huidige stand van zaken op het gebied van de wetenschappelijke kennis over de intelligentie van honden. Dat zal voor een deel ook Uw eigen beeld veranderen van waar honden toe in staat zijn qua intelligentie. De cursus bestaat uit de volgende 2 cursusdagen, die ook afzonderlijk te volgen zijn.
Instituut voor Dieren in Filosofie en Wetenschap 