Deze zomer geef ik voor zowel het Hoger Onderwijs Voor Ouderen (HOVO) Rotterdam als voor HOVO Amsterdam een cursus van 4 colleges over de recente stand van zaken van het wetenschappelijk onderzoek naar de natuurlijke communicatie van dieren en de uitkomsten uit taalonderzoek met dieren. De cursus heeft als titel Communicatie en taal bij dieren. Recente ontwikkelingen in wetenschappelijk onderzoek. Vorig jaar zomer heb ik dezelfde cursus gegeven voor HOVO Rotterdam. Daar was toen zo’n grote toeloop, dat we de cursus deze zomer opnieuw presenteren. Voor HOVO Amsterdam is het de eerste keer dat ik een cursus voor hen verzorg. Let op: de naam Hoger Onderwijs Voor Ouderen zegt het al, deze cursussen staan alleen open voor mensen van 50 jaar en ouder.

Beschrijving van de cursus: Recent onderzoek onder allerlei diersoorten heeft een schat aan inzichten over communicatie en taal bij dieren opgeleverd. Deze cursus biedt u een breed overzicht, waarbij op kritische wijze het communicatie- en taalonderzoek met dieren wordt behandeld.

College 1 – Communicatie en menselijke taal: kenmerken en definities. 
Om te begrijpen wat taal nu eigenlijk is, beginnen we met wat theorie over menselijke taal. Ook kijken we naar de interpretatie van dierlijke communicatie: alleen een uiting van passies en emoties, of kunnen dieren ook verwijzen naar verschillende zaken in de wereld?

College 2 – Vogelroepen en vogelzang.
 Alle vogelsoorten hebben verschillende soorten roepen: om contact te houden, emoties te uiten en om alarm te slaan. Hoe herkent u deze roepen? Daarnaast zingen zangvogels, papegaaien en kolibries liederen met een specifieke opbouw en functie, die ze leren van hun ouders. Wat zijn hier de overeenkomsten met menselijke taal?

College 3 – Taalonderzoek met grote mensapen.
 In allerlei, vaak controversiële, onderzoeken, is geprobeerd mensapen gesproken woorden te laten uitspreken, gebaren of geometrische symbolen te leren. De docent deed zelf een studie met gebarende chimpansees. Welke resultaten zijn hieruit af te leiden en welke controverses spelen er?

College 4 – De communicatie van honden, katten en paarden en het taalonderzoek met honden. 
In het laatste college behandelen we de communicatie van deze gezelschapsdieren, waarbij met name recent onderzoek met honden en hun begrip van menselijke communicatie aan bod komt.

Na deze cursus heeft u een nieuwe kijk op de manier waarop dieren communiceren en heeft u inzicht in de vraag in hoeverre we van taal kunnen spreken. Naast verrassende inzichten in de dieren om ons heen krijgt u ook een beeld van de soms hoog oplopende controverses op dit gebied.

Praktische informatie: De cursus voor HOVO Rotterdam zal plaatsvinden op donderdag 27 en vrijdag 28 juni en op donderdag 4 en vrijdag 5 juli, van 13.30 tot 16.00 uur. Klik hier om U in te schrijven voor de cursus bij HOVO Rotterdam. De cursus voor HOVO Amsterdam zal plaatsvinden op 4 dinsdagmiddagen (13.30 tot 16.00 uur) in juli, te weten 2, 9, 16 en 23 juli. Klik hier om U in te schrijven voor de cursus bij HOVO Amsterdam.

Tot ziens deze zomer in Rotterdam of Amsterdam!