Inschrijving nog open voor de cursus “De intelligentie van dieren”

februari 18, 2015 door estebanrivas

Terwijl de goed bezochte cursus “De intelligentie van honden” aan de Vrije Universiteit Amsterdam op dit moment nog loopt, is de inschrijving voor de cursus “De intelligentie van dieren” nog open en kan men zich nog aanmelden voor de hele cursus of voor een afzonderlijke cursusdag.

Aziatische olifant moeder en kalf

Over 2,5 week begint de nieuwe cursus “De intelligentie van dieren.” In deze cursus zal psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas een up to date overzicht geven van wat de wetenschap heeft ontdekt over de intelligentie van alle dieren, van ongewervelde dieren, vogels, honden, katten en olifanten tot en met apen. De cursus bestaat uit 4 zaterdagen in maart, waarbij elke cursusdag een aantal aspecten van de intelligentie van dieren behandelt. De cursus kan als geheel kunnen worden gevolgd, maar men kan zich ook inschrijven voor 1 of 2 van de afzonderlijke cursusdagen naar keuze. Door het volgen van de cursus krijgt U een goed beeld van de intelligentie van allerlei dieren en zult U met andere ogen gaan kijken naar dieren. Tenslotte zijn mensen niet de enige slimme dieren.

De indeling van de cursus is als volgt:

Zaterdag 7 maart 2015. Cursusdag 1. Geschiedenis van het denken over en het onderzoek naar dierlijke intelligentie. Cognitie in communicatie. Symbolen en taalonderzoek.

Zaterdag 14 maart 2015. Cursusdag 2. De relatie tussen hersenen en cognitie. Basale intelligentie: Object permanentie. Concepten. Cognitie over relaties tussen objecten. Geheugen. Herkennen van individuen. Zelfbewustzijn.

Zaterdag 21 maart 2015. Cursusdag 3. Quantitatieve cognitie: hoeveelheden onderscheiden en tellen. Ruimtelijke cognitie. Causale cognitie op fysiek gebied. Werktuigen: gebruik en constructie. Sociaal leren, imitatie en cultuur.

Zaterdag 28 maart 2015. Cursusdag 4. Sociale intelligentie. Begrip van het visuele/auditieve perspectief van een ander. Begrip van de intenties en kennis van een ander. Begrip van menselijke communicatieve signalen. Bedrog, empathie, altruïsme en rouw.

Voor meer informatie en om U aan te melden klikt U op deze link.

Tot ziens bij deze cursus!

Programma Januari t/m Maart 2015

december 15, 2014 door estebanrivas

Het Instituut voor Dieren in Filosofie en Wetenschap heeft een uitgebreid programma voor de eerste drie maanden van 2015. Hieronder vindt U het overzicht, met links naar verdere informatie over de betreffende evenementen. Alle evenementen vinden plaats aan de Vrije Universiteit Amsterdam en staan open voor iedere belangstellende die diens kennis over dieren wil vergroten.

DIERLIJKE WINTERLEZINGEN

In januari 2015 worden er vier Dierlijke Winterlezingen georganiseerd. De vier lezingen gaan over de volgende onderwerpen.

Zaterdag 10 januari 2015: Recent onderzoek naar de intelligentie van honden. Een up-to-date overzicht van de boeiende nieuwe studies naar de sociale en fysieke intelligentie van honden.

Zaterdag 17 januari 2015: De intelligentie van vogels. Een volledig nieuwe lezing met een up-to-date overzicht van al het intelligentie-onderzoek met vogels, van duiven en zangvogels tot papegaaiachtigen en kraaiachtigen.

Zaterdag 24 januari 2015: Bewustzijn en emoties bij dieren. Een overzicht van de discussie over bewustzijn bij dieren en van wetenschappelijk hersenen- en gedragsonderzoek m.b.t. gevoelens en emoties bij dieren.

Zaterdag 31 januari 2015: Inleiding tot de dierethiek. Introductie tot de belangrijkste stromingen in de dierethiek: hoe moeten we met andere dieren omgaan?

De Dierlijke Winterlezingen worden gegeven op een zaterdagmiddag, van 12.30 tot 15.30 uur. Kosten voor deelname zijn 30 euro per lezing en 15 euro voor studenten met een studentenkaart. Klik hier voor meer informatie over de inhoud van de Dierlijke Winterlezingen en hoe U zich kunt aanmelden.

CURSUS “DE INTELLIGENTIE VAN HONDEN”

Na grote belangstelling voor de cursus “De intelligentie van honden” afgelopen september, wordt deze cursus opnieuw gegeven voor iedereen die meer wil weten over de intelligentie van honden. Tijdens deze cursus gaan we uitgebreid in op alle recente en boeiende studies naar de intelligentie of cognitie van honden. Van sociale tot fysieke intelligentie. Als cursusboek gebruiken we “De wijsheid van honden” van Brian Hare. De cursus bestaat uit 2 cursusdagen en vindt plaats op zaterdagen 14 en 21 februari 2015. De cursusdagen beginnen om 11.30 en eindigen om 16.30 uur. Kosten bedragen 100 euro voor de volledige cursus van 2 dagen of 50 euro per afzonderlijke cursusdag. Studenten met studentenkaart betalen 50 euro voor de volledige cursus of 25 euro per afzonderlijke cursusdag. Klik hier voor meer informatie over de inhoud van de cursus en hoe U zich kunt aanmelden.

KINDERCOLLEGE “DIEREN KUNNEN OOK DENKEN EN VOELEN”

Op zaterdag 28 februari 2015 zal voor de tweede keer een speciaal college worden georganiseerd voor kinderen in de leeftijd van 8 t/m 12 jaar met volwassen begeleiding. De titel is “Dieren kunnen ook denken en voelen” en bestaat uit een vrolijk overzicht van wat de wetenschap allemaal heeft ontdekt over de intelligentie en het gevoelsleven van alle dieren. Van de slimheid van honden tot de emoties in de gezichtsuitdrukkingen van mensapen. Het college begint om 12.30 en eindigt om 14.30 uur. Kosten voor deelname zijn 7,50 euro per kind en 12,50 euro per volwassene. Klik hier voor meer informatie over het kindercollege en om U aan te melden.

CURSUS “DE INTELLIGENTIE VAN DIEREN”

Op 4 zaterdagen in maart 2015 vindt een gloednieuwe cursus plaats over de intelligentie van alle dieren, van ongewervelden, kraaiachtigen, honden en katten tot en met apen. De cursus bestaat uit 4 cursusdagen die ook afzonderlijk gevolgd kunnen worden. Het programma:

Zaterdag 7 maart 2015. Cursusdag 1. Geschiedenis van het denken over en het onderzoek naar dierlijke intelligentie. Cognitie in communicatie. Symbolen en taalonderzoek.

Elke cursusdag begint om 11.30 en eindigt om 16.30 uur. Kosten voor deelname zijn 200 euro voor de volledige cursus of 50 euro per afzonderlijke cursusdag. Studenten met een studentenkaart betalen 100 euro voor de hele cursus of 25 euro per afzonderlijke cursusdag. Klik hier voor meer informatie over de inhoud van de cursus en om U aan te melden.

Tot ziens in Amsterdam in 2015!

Cursus “De intelligentie van dieren”

oktober 29, 2014 door estebanrivas

De intelligentie of cognitie van dieren houdt de wetenschap al lange tijd bezig. Zo was Charles Darwin van mening dat veel dieren een behoorlijke intelligentie hebben en zag hij een continuïteit in de mentale vermogens tussen mensen en andere dieren. De wetenschappelijke studie van dierlijke intelligentie heeft ook een onstuimige geschiedenis gehad. Men begon met onbetrouwbare anekdotes en maakte zich geregeld schuldig aan antropomorfisme: het toeschrijven van menselijke eigenschappen aan andere dieren. Daarna domineerde het behaviorisme de discussie met de stelling dat mentale vermogens niet wetenschappelijk te bestuderen zijn. Sinds de cognitieve revolutie in de jaren ’60 en ’70 van de vorige eeuw heeft het onderzoek naar de cognitie van dieren een hoge vlucht genomen en zijn er allerlei opzienbarende ontdekkingen gedaan over de intelligentie van allerlei dieren. Zo blijken honden uit te blinken in sociale intelligentie. De grote mensapen delen veel van onze cognitieve vermogens en hebben bijvoorbeeld een behoorlijk begrip van de waarneming, intenties en kennis van een ander. Onder de vogels blijken met name de kraaiachtigen en papegaaiachtigen slimme dieren te zijn die goed zijn in het oplossen van allerlei problemen. Maar ook over allerlei andere dieren die we vroeger als domme wezens zagen wordt door onderzoek steeds meer bekend. In deze cursus gaan we uitgebreid in op al het onderzoek naar de intelligentie van dieren. Per cursusdag worden andere aspecten van intelligentie behandeld en zal een up-to-date overzicht worden gegeven van de resultaten van het onderzoek op die gebieden. De cursus zal U een heel ander beeld geven van waar dieren qua intelligentie toe in staat zijn en zal U met andere ogen laten kijken naar de dieren met wie we de aarde delen. Essentiële kennis voor iedereen die van dieren houdt.

De chimpansee Tatu maakt het gebaar voor BLACK

Programma cursus

De cursus bestaat uit de volgende 4 cursusdagen.

Cursusdag 1. Zaterdag 7 maart 2015.

Onderwerpen: Geschiedenis van het denken over en het onderzoek naar dierlijke intelligentie. Cognitie in communicatie. Symbolen en taalonderzoek.

Omschrijving: Hoe heeft men in de loop van de geschiedenis gekeken naar de intelligentie van dieren? Van Aristoteles tot Descartes, Darwin, het behaviorisme en de cognitieve revolutie. Introductie van de belangrijkste onderzoeksinstituten waar het onderzoek naar de intelligentie van dieren plaatsvindt. Wat zien we aan cognitie in de natuurlijke communicatie van dieren? Referentie in de alarmkreten van allerlei dieren. Bijendansen, waarmee honingbijen elkaar geschikte voedsellokaties doorgeven. Taalonderzoek met grote mensapen: gesproken taal experimenten, gebarentaalonderzoek en experimenten met geometrische symbolen of lexigrammen (inclusief het eigen onderzoek van dr. Rivas met gebarende mensapen). Het paard Slimme Hans. Taalonderzoek met dolfijnen, zeeleeuwen en grijze roodstaartpapegaaien. Taalonderzoek met honden: hoeveel menselijke woorden kan een hond begrijpen?

Het paard Slimme Hans, begin 20e eeuw Berlijn.

Cursusdag 2. Zaterdag 14 maart 2015.

Onderwerpen: De relatie tussen hersenen en cognitie. Basale intelligentie: Object permanentie. Concepten. Cognitie over relaties tussen objecten. Geheugen. Herkennen van individuen. Zelfbewustzijn.

Omschrijving: Wat voor relatie bestaat er tussen hersenen en cognitie? Zijn dieren met grotere hersenen ook meer intelligent? Basale intelligentie: Welke dieren hebben het besef dat een object of een persoon blijft bestaan, ook als die even niet meer waarneembaar is? Kunnen dieren als duiven concepten vormen van “mens” en “duif”? Wat voor cognitie over de relaties tussen verschillende objecten zien we bij dieren? Welke dieren zijn in staat om te zien welke voorwerpen hetzelfde zijn of juist verschillend? Hebben ze een concept van “groter” of “kleiner”? Hoe goed is het geheugen van dieren? En hoe groot is het lange termijn geheugen van dieren? Kunnen ze bekende dieren jaren of zelfs tientallen jaren later nog herkennen? Kunnen kraaien zich herinneren welke mens hen jaren geleden ving om hen te ringen? Hoe herkennen dieren gezichten en individuen? En is er ook sprake van een episodisch geheugen bij dieren, waarbij ze zich specifieke gebeurtenissen kunnen herinneren? En wat zien we aan anticipatie en het maken van plannen voor de toekomst bij dieren? Zelfbewustzijn: Wat zijn basale vormen van zelfbewustzijn? Hoe maken dieren een onderscheid tussen zichzelf en de rest van de wereld? Welke dieren zijn in staat zichzelf te herkennen in spiegels?

Een gaai, behorend tot de familie van de kraaiachtigen.

Cursusdag 3. Zaterdag 21 maart 2015.

Onderwerpen: Quantitatieve cognitie: hoeveelheden onderscheiden en tellen. Ruimtelijke cognitie. Causale cognitie op fysiek gebied. Werktuigen: gebruik en constructie. Sociaal leren, imitatie en cultuur.

Omschrijving: Welke dieren kunnen verschillende hoeveelheden van elkaar onderscheiden? Kunnen ze tellen? Ruimtelijke cognitie: Hebben dieren een cognitieve kaart van de fysieke omgeving in hun hoofd? Wat zijn hun navigatievermogens en kunnen ze efficient reizen? Hoe groot is het ruimtelijke geheugen van grote mensapen en voedsel verbergende vogels? Causale cognitie: Wat snappen dieren van natuurkundige wetten en de oorzakelijke verbanden op fysiek gebied? Weten ze bv. aan welk touw ze moeten trekken om voedsel binnen te halen? Hoe goed zijn ze in het oplossen van problemen en hebben ze inzicht in hoe ze voedsel uit ingewikkelde apparaten moeten halen? Welke dieren maken werktuigen en hoe gebruiken ze die? Hoe leren dieren van elkaar door elkaar te observeren? Welke dieren zijn in staat tot het imiteren van een ander? En kunnen we bij dieren ook spreken van cultuur, de overdracht van specifieke gedragstradities bij geografisch gescheiden groepen?

Aziatische olifant moeder en kalf

Cursusdag 4. Zaterdag 28 maart 2015.

Onderwerpen: Sociale intelligentie. Begrip van het visuele/auditieve perspectief van een ander. Begrip van de intenties en kennis van een ander. Begrip van menselijke communicatieve signalen. Bedrog, empathie, altruïsme en rouw.
Omschrijving: Hoe groot is de sociale intelligentie van dieren? Welke dieren hebben een begrip van de visuele of auditieve waarneming van een ander? Volgen ze de blik van een ander? Letten ze er bij communicatie op dat de ander hen kan zien of horen? Houden ze ook rekening met de kennis van een ander, wat een ander wel of niet kan weten? Letten kraaiachtigen erop of anderen hen kunnen zien als ze hun voedsel verbergen? Snappen dieren de intenties of doelen van een ander? En kunnen dieren elkaar dingen leren en hebben ze daarin een begrip van een gebrek aan kennis bij de ander? Hoe goed zijn dieren in het begrijpen van onze menselijke communicatieve signalen zoals wijzen en blikrichting? Welke dieren wijzen zelf ook? Kunnen dieren elkaar bedriegen? En zijn ze in staat tot empathie: het zich kunnen verplaatsen in een ander? Welke dieren helpen elkaar, verzoenen en troosten elkaar na een conflict en vertonen altruïstisch gedrag? Hebben dieren een gevoel voor rechtvaardigheid en eerlijke verdeling? En wat zien we aan rouw bij dieren na het overlijden van een dierbare?

Welke dieren komen aan bod in de cursus?

Hoe slim zijn honden eigenlijk?

Primaten: grote mensapen en allerlei andere apen. Andere zoogdieren: honden, katten, paarden, schapen, varkens, geiten, ratten, prairiehonden, dolfijnen, zeeleeuwen, olifanten. Vogels: zangvogels, duiven, papegaaiachtigen: grijze roodstaartpapegaaien, kaketoe’s en kea’s, kraaiachtigen: raven, kraaien, gaaien en roeken. Met reptielen, amfibieen en vissen is nog maar weinig intelligentie-onderzoek uitgevoerd, maar ook dat zal behandeld worden. En tenslotte ongewervelde dieren: koppotigen als octopussen en inktvissen, insecten als honingbijen, wespen, fruitvliegjes en mieren.

Geen cursusboek

Bij deze cursus zullen we niet werken met een specifiek cursusboek, aangezien er op dit moment geen geschikte boeken bestaan die een compleet en up-to-date overzicht geven van de intelligentie van alle dieren. Wel zullen er per cursusdag gerichte literatuurverwijzingen worden gegeven.

Cursusdagen zijn afzonderlijk te volgen

Aangezien het lastig kan zijn om de mogelijkheid te hebben om aan alle 4 de cursusdagen achterelkaar deel te nemen, is de cursus zo ingericht dat iedere cursusdag afzonderlijk te volgen is. De cursus zal vanaf 2015 een paar keer per jaar worden gegeven. Zo kan men 1 of meerdere cursusdagen bij deze aankomende cursus in maart volgen en later in het jaar deelnemen aan de ontbrekende cursusdagen. Ook kan men naar keuze alleen die cursusdagen volgen over die onderwerpen waar men in geïnteresseerd is.

Voor wie? De cursus is bedoeld voor iedereen die geïnteresseerd is in de intelligentie van dieren, of men nu wel of niet zelf een huishouden deelt met een dier. Daarnaast is deze zeer geschikt voor mensen die professioneel met dieren werken. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die zullen worden getoond ondertiteld zijn. Alle deelnemers krijgen na afloop een certificaat van deelname.

Kosten. Deelname aan de volledige cursus kost 200 euro. Deelname aan een afzonderlijke cursusdag kost 50 euro per cursusdag. Studenten met een studentenkaart betalen 100 euro voor de hele cursus of 25 euro per cursusdag.

Tijden. Elke cursusdag duurt 5 uur en begint om 11.30 en eindigt om 16.30 uur. De cursus wordt zonder lunch gegeven.

Locatie: Hoofdgebouw Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam. Deze locatie is goed te bereiken met auto en openbaar vervoer. Gratis parkeren is mogelijk op de Gustav Mahlerlaan en de A.J. Ernstlaan.

Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com of door onderstaand formulier in te vullen en te verzenden. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.

← Terug

Bedankt voor je reactie. ✨

Dierlijke Winterlezingen 2015

oktober 29, 2014 door estebanrivas

Ook deze winter organiseert het Instituut voor Dieren in Filosofie en Wetenschap – IDFW de Dierlijke Winterlezingen. Tijdens deze lezingen zal psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas de volgende onderwerpen behandelen: het recente onderzoek naar de intelligentie van honden, een overzicht van onderzoek naar de intelligentie van vogels, bewustzijn en emoties bij dieren, en een inleiding tot de dierethiek. De lezingen zijn toegankelijk voor alle belangstellenden die hun kennis willen vergroten over de huidige wetenschappelijke stand van zaken over de intelligentie van honden en vogels, het bewustzijn en de emoties van honden en allerlei andere dieren, en die meer kennis willen verkrijgen en willen nadenken over dierethiek. De lezingen duren 3 uur en beginnen om 12.30 middags en gaan door tot 15.30 uur. Zoals gebruikelijk zullen de lezingen worden opgeluisterd door veel beeldmateriaal en leuke, boeiende filmpjes. Hieronder vindt U de beschrijving van de vier lezingen met vervolgens de praktische informatie over hoe U zich kunt aanmelden.

Dierlijke Winterlezing 1, zaterdag 10 januari 2015: Recent onderzoek naar de intelligentie van honden. De afgelopen 20 jaar vinden er heel veel nieuwe studies plaats naar de intelligentie of cognitie van honden. Zo zijn er inmiddels aparte instituten opgericht aan universiteiten over de hele wereld waar intelligentie-onderzoek met honden wordt gedaan: het Family Dog Project aan de Universiteit van Boedapest (Adam Miklosi), de afdeling Vergelijkende en Ontwikkelingspsychologie van het Max Planck Instituut voor Evolutionaire Antropologie van de Universiteit van Leipzig (Juliane Kaminski en Michael Tomasello), het Clever Dog Lab aan de Universiteit van Wenen (Ludwig Huber) en het Duke Canine Cognition Center aan de Duke University in de Verenigde Staten (Brian Hare). Tijdens deze lezing zal dr. Rivas uitgebreid ingaan op de uitkomsten van al deze recente onderzoeken met honden. Centraal staan de thema’s sociale en fysieke intelligentie. Onderwerpen die aan bod zullen komen zijn o.a.: Begrijpen honden wat mensen zien, horen en weten? In hoeverre begrijpen honden menselijke communicatieve signalen zoals wijzen en blikrichting? Wat leren honden door sociale observatie, zijn ze in staat tot imitatie? Bestaat er bewijs voor empathie bij honden? Wat is er uit taalonderzoek met honden voortgekomen, kunnen honden menselijke woorden begrijpen? Waaruit bestaat de fysieke intelligentie van honden, wat begrijpen ze van hun fysieke omgeving? Hebben ze door dat voorwerpen blijven bestaan (object-permanentie) en hoe gedragen honden zich in spannende onderzoeken als de toverbeker? De lezing geeft U een goed overzicht van de huidige stand van zaken op het gebied van de wetenschappelijke kennis over de intelligentie van honden. Dat zal voor een deel ook Uw eigen beeld veranderen van waar honden toe in staat zijn qua intelligentie.

Dierlijke Winterlezing 2, zaterdag 17 januari 2015: De intelligentie van vogels

Zangvogels zingen liederen, maar hebben ook allerlei roepen waarmee ze communiceren.

In deze geheel nieuwe lezing bespreekt dr. Esteban Rivas wat er uit de resultaten is gekomen van intelligentie-onderzoek met vogels. Lange tijd werd gedacht dat vogels domme dieren zijn omdat ze geen hersenschors of cortex bezitten zoals alle zoogdieren. Ook waren duiven de favoriete proefdieren van de behavioristen (omdat ze makkelijk te houden zijn), maar die conditioneerden de duiven alleen maar en zagen ze als stimulus-respons automaten. Met de cognitieve revolutie eind jaren ’60-70 van de vorige eeuw kwam er in de psychologie en biologie weer meer aandacht voor de intelligentie of cognitie van dieren. Sindsdien zijn er allerlei nieuwe ontdekkingen gedaan over de intelligentie van vogels en zien we de afgelopen decennia heel veel nieuwe studies met bijvoorbeeld kraaiachtigen en papegaaiachtigen. De volgende onderwerpen zullen in de lezing aan bod komen: De hersenen van vogels. Taalonderzoek met Alex en andere grijze roodstaartpapegaaien die menselijke woorden kunnen leren uitspreken en correct gebruiken. Basale intelligentie: welke vogels snappen object permanentie, het besef dat een voorwerp of persoon blijven bestaan ook al zijn die even niet waarneembaar. Welke concepten snappen duiven? Hebben ze een concept van “mens” en van “duif”? En kunnen ze zelfs schilderijen van impressionisten onderscheiden van de werken van abstracte kunstenaars? Hebben vogels een concept van “gelijk” en “verschillend”? Hoe leren vogels de vogelzang en wat drukken vogels uit met hun verschillende roepen? Hoe goed is het geheugen van vogels? Kunnen kraaien zich herinneren welke mens hen jaren geleden ving om hen te ringen? Kunnen vogels zichzelf herkennen in een spiegel? Hoe goed is de ruimtelijke cognitie van vogels? En hoe slim zijn ze als het gaat om fysieke voorwerpen, werktuigen en allerlei ingewikkelde apparaten waar ze voer uit moeten halen? Kunnen vogels handelingen van anderen imiteren? En wat zien we aan Theory of Mind bij vogels: het toeschrijven van mentale toestanden als zien, willen of weten aan een ander? Bedriegen kraaiachtigen elkaar als ze merken dat een ander aanwezig is bij het verstoppen van voedsel? En rouwen vogels als een dierbare overlijdt?

Dierlijke Winterlezing 3, zaterdag 24 januari 2015: Bewustzijn en emoties bij dieren.

Kunnen dieren dromen?

Tijdens deze lezing gaat dr. Esteban Rivas in op de vraag of andere dieren net als mensen het vermogen hebben om dingen te beleven en te ervaren, zoals pijn en plezier. Zijn dieren robotten zonder beleving of ervaren dieren sensaties en andere zaken net als wij bewust? De Franse filosoof René Descartes beweerde dat dieren geen bewustzijn konden bezitten. Ook het behaviorisme binnen de psychologie leidde ertoe dat het onderwerp bewustzijn taboe werd verklaard. Ook hedentendage zijn er nog denkers die geen bewustzijn toeschrijven aan dieren, vaak op grond van afwezigheid van ‘hogere’ cognitieve vermogens en taal. Daartegenover staan posities die de aanwezigheid van bewustzijn beargumenteren op grond van de analogieredenering en nauwkeurige studie van het zenuwstelsel en het gedrag van dieren. Zo zal Rivas de affectieve neurowetenschap van Jaak Panksepp behandelen, waaruit blijkt dat tenminste alle zoogdieren en ook vogels allemaal een aantal hersencentra voor dezelfde emotionele systemen delen. Daarnaast zal er worden ingegaan op de concrete emoties van honden en allerlei andere dieren. Wat voor emoties kennen ze? Plezier, pijn, jaloezie, schuldgevoel, dankbaarheid? Hoe belangrijk is affectie en liefde in het leven van dieren? Welke dieren lijken te rouwen om overleden soortgenoten? Kunnen ratten, honden en apen lachen en hebben ze humor? Kunnen dieren trauma’s oplopen? En wat voor overeenkomsten bestaan er tussen mensen en andere dieren wat betreft het hebben van veranderde bewustzijnstoestanden, zoals dromen en het onder invloed zijn van psychofarmaca en drugs?

Dierlijke Winterlezing 4, zaterdag 31 januari 2015: Inleiding tot de dierethiek. Tijdens deze lezing zal dr. Rivas een overzicht geven van de belangrijkste stromingen op het gebied van de dierethiek. Na een korte uiteenzetting over filosofie en ethiek en een bespreking van de geschiedenis van het morele denken over dieren komen de belangrijkste hedendaagse filosofen aan bod. Peter Singer met zijn utilistische ethiek gericht op dierenbevrijding. Tom Regan die vanuit de deontologische ethiek pleit voor dierenrechten. Filosofen die de aanwezigheid van bewustzijn als voldoende voorwaarde voor morele consideratie zien, zoals Gary Francione. Filosofen die een moreel onderscheid maken tussen mensen en andere dieren op grond van het menselijk taalvermogen (Frey, Carruthers). De feministische dierethiek die met de begrippen zorg en dialoog naar dieren kijkt. En tenslotte het biocentrisme en de deep ecology, waar mensen en andere dieren onderdeel zijn van de biosfeer. Vragen die hierbij behandeld zullen worden zijn o.a.: Is het hebben van zelfbewustzijn van belang voor de manier waarop een dier behandeld dient te worden? Zijn sommige dieren vervangbaar? Wanneer is er sprake van speciesisme, discriminatie op grond van soort? Wat zijn de argumenten voor gelijkheid tussen alle dieren? Hebben alle levende wezens een inherente waarde? Wat moet je doen als je in een reddingsboot zit met 3 andere mensen en 1 hond en eentje moet overboord omdat de boot dreigt te zinken?

Voor wie? De Dierlijke Winterlezingen zijn bedoeld voor alle mensen die geïnteresseerd zijn in dieren en hun kennis daarover willen vergroten. Daarnaast zijn ze ook zeer geschikt voor mensen die professioneel met dieren werken en voor studenten van verschillende opleidingen. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die ik zal laten zien ondertiteld zijn.

Tijd. De lezingen duren 3 uur en beginnen om 12.30 uur en eindigen om 15.30 uur, met halverwege een korte pauze.

Kosten. Deelname kost 30 euro per lezing. Studenten (met een studentenkaart) krijgen korting en betalen 15 euro per lezing.

Locatie: Hoofdgebouw Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam. Deze locatie is goed te bereiken met auto en openbaar vervoer. Gratis parkeren is mogelijk op de Gustav Mahlerlaan en de A.J. Ernstlaan.

Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com of door onderstaand formulier in te vullen en te verzenden. U krijgt dan een emailbericht toegstuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie. U kunt zich opgeven voor alle lezingen of voor 1 of meerdere lezingen naar keuze.

← Terug

Bedankt voor je reactie. ✨

Te gast in blad Zwerver

augustus 23, 2014 door estebanrivas

De Stichting Zwerfdier is een organisatie die zwerfkatten opvangt en verzorgt binnen de regio Alkmaar. Ze geven een kwartaalblad uit met de naam Zwerver, waarin elke keer een gastschrijver een stukje schrijft over haar of zijn relatie met katten. Marianne Thieme, Midas Dekkers en Ernst Jansz waren eerder te gast. Voor hun juni nummer vroegen ze mij een stukje te schrijven, wat ik graag wilde doen voor ze. Ik wens de Stichting Zwerfdier veel succes in al haar goede werkzaamheden!

Hovo-cursus over de intelligentie van alle dieren

augustus 13, 2014 door estebanrivas

In oktober en november geeft psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas een cursus van 8 colleges over de intelligentie van dieren voor Hovo Rotterdam en Hovo Brabant (lokatie Tilburg). Na de succesvolle cursus “Communicatie en taal bij dieren” van de afgelopen jaren en het recente Kindercollege “Dieren kunnen ook denken en voelen,” keert Rivas deze herfst weer terug bij het Hoger Onderwijs Voor Ouderen (dus alleen voor mensen van 50 jaar en ouder) met een volledig nieuwe cursus. De cursus heeft als titel Intelligente dieren: Een wetenschappelijke studie naar de cognitie van dieren. In deze cursus zal Rivas een overzicht geven van de ontdekkingen over de intelligentie van alle dieren uit inmiddels meer dan 100 jaar wetenschappelijk onderzoek.

Beschrijving van de cursus: De intelligentie of cognitie van dieren houdt de wetenschap al lange tijd bezig. Zo was Charles Darwin van mening dat veel dieren een behoorlijke intelligentie hebben en zag hij een continuïteit in mentale vermogens tussen mensen en andere dieren. De wetenschappelijke studie van dierlijke cognitieve vermogens heeft ook een onstuimige geschiedenis gehad. Men begon met onbetrouwbare anekdotes en maakte zich geregeld schuldig aan antropomorfisme: het toeschrijven van menselijke eigenschappen aan andere dieren. Daarna domineerde het behaviorisme de discussie met de stelling dat mentale vermogens niet wetenschappelijk te bestuderen zijn. Sinds de cognitieve revolutie in de jaren ’70 van de vorige eeuw heeft het onderzoek naar de cognitie van dieren een hoge vlucht genomen en zijn er allerlei opzienbarende ontdekkingen gedaan over de intelligentie van allerlei dieren. Zo blijken zelfs bijen en veel andere dieren een grote ruimtelijke kennis te hebben. Honden blinken uit in sociale intelligentie. De grote mensapen delen veel van onze cognitieve vermogens en begrijpen bijvoorbeeld de waarneming, doelen, intenties en kennis van een ander. En met name kraaiachtigen blijken zeer slimme vogels te zijn. In deze cursus gaan we uitgebreid in op de intelligentie van al deze dieren en komt ook onderzoek aan bod naar de cognitie van dolfijnen, olifanten, ratten en gedomesticeerde dieren.

Indeling van de colleges:

College 1. Inleiding. Wat is intelligentie? Geschiedenis denken over en onderzoek naar dierlijke intelligentie. Descartes, Darwin, Romanes, Lloyd Morgan. Behaviorisme. Cognitieve revolutie.
College 2. Basale intelligentie. Object permanentie. Concepten en categorieën. Cognitie over relatie tussen objecten. Analoog denken. Referentie in communicatie. Symbolen en taalonderzoek.
College 3. Geheugen. Zelfbewustzijn: spiegelproeven. Metacognitie. Anticiperen van de toekomst, plannen maken.
College 4. Quantitatieve cognitie: hoeveelheden onderscheiden. Cognitieve kaarten en ruimtelijke kennis. Causale cognitie op fysiek gebied.
College 5. Werktuigen: gebruik en constructie. Sociaal leren, imitatie en cultuur. Samenwerking en allianties.
College 6. Sociale intelligentie: Begrip van het visuele/auditieve perspectief van de ander. Begrip van menselijke communicatieve signalen.
College 7. Begrip van de doelen en intenties van de ander. Begrip van kennis en beliefs van de ander.
College 8. Bedrog. Empathie en altruïsme. Rouw. Theorieën over de evolutie van intelligentie.

Praktische informatie:

Hovo Brabant, lokatie Universiteit Tilburg: In Tilburg zal de cursus worden gegeven op de donderdagmiddag, van 14.45 tot 16.30 uur. De data van de cursus zijn 2, 9, 16 en 30 oktober, en 6, 13, 20 en 27 november. Kosten bedragen 195 euro. Klik hier om naar de site van Hovo Brabant te gaan om U daar in te schrijven. Alleen voor mensen van 50 jaar en ouder.

Hovo Rotterdam, Erasmus Universiteit Rotterdam: In Rotterdam zal de cursus worden gegeven op de dinsdagmiddag, van 13.30 tot 16.00 uur. De data van de cursus zijn 7, 14, 21 en 28 oktober, en 4, 11, 18 en 25 november. Kosten bedragen 240 euro. Klik hier om naar de site van Hovo Rotterdam te gaan om U daar in te schrijven. Alleen voor mensen van 50 jaar en ouder.

Tot ziens deze herfst in Rotterdam of Tilburg!

“Dieren kunnen ook denken en voelen” Kindercollege op Dierendag

juli 21, 2014 door estebanrivas

Op Dierendag, zaterdag 4 oktober, organiseert het Instituut voor Dieren in Filosofie en Wetenschap een kindercollege met als titel “Dieren kunnen ook denken en voelen,” speciaal voor kinderen in de leeftijd van 8 t/m 12 jaar met volwassen begeleiding. Begin juli gaf psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas dit kindercollege aan het Hoger Onderwijs Voor Ouderen aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Er was grote belangstelling voor en uiteindelijk zat de zaal vol met meer dan 100 mensen, 56 kinderen en 48 volwassen begeleiders (in dit geval voornamelijk de grootouders van de kinderen). Op Dierendag zal dit kindercollege nu aan de Vrije Universiteit te Amsterdam worden georganiseerd. Beschrijving: In dit kindercollege gaan we op een eenvoudige en vrolijke manier een aantal boeiende ontdekkingen uit de wetenschap behandelen waaruit blijkt dat dieren net als mensen kunnen denken en voelen. We gaan in op de intelligentie van dieren: Hoe slim zijn honden? Hoeveel woorden kan een hond eigenlijk begrijpen? Waarover communiceren dieren met elkaar? Waarschuwen ze elkaar als er roofdieren aankomen? Welke dieren herkennen zichzelf in spiegels? En we gaan in op het gevoelsleven van dieren: Hebben dieren ook gevoelens en emoties? Hoe herken je de emoties in de gezichtsuitdrukkingen van mensapen? Bestaat er iets als liefde en vriendschap tussen dieren? Hoe spelen dieren met elkaar en kunnen ze lachen? Troosten dieren elkaar? Wat voor leuke banden kunnen er bestaan tussen dieren die tot twee hele verschillende diersoorten horen? Dr. Rivas zal met interessante feiten aan komen zetten, boeiend voor zowel jong als oud, waardoor je een goed beeld krijgt van de vele overeenkomsten tussen mensen en andere dieren. Het college zal worden opgeluisterd met veel foto’s, filmpjes, leuke dierengeluiden en een paar kleine proefjes. Voor wie? Het kindercollege is bedoeld voor kinderen van 8 t/m 12 jaar, met 1 of meer volwassenen als begeleiding. Kosten. De kosten voor deelname zijn 7,50 euro per kind en 12,50 per volwassene. Datum en tijd. Het college zal plaatsvinden op Dierendag, zaterdag 4 oktober 2014. Het begint om 12.30 en eindigt om 14.30 uur (met daarin een korte pauze). Locatie: Hoofdgebouw Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105 te Amsterdam. Deze locatie is goed te bereiken met auto en openbaar vervoer. Gratis parkeren is mogelijk op de Gustav Mahlerlaan en de A.J. Ernstlaan. Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.

Lezing Bewustzijn en emoties bij dieren: Zaterdag 6 september 2014

juli 21, 2014 door estebanrivas

Aangezien er veel belangstelling blijft bestaan over het vraagstuk of andere dieren dan mensen ook bewustzijn en emoties hebben, organiseert het Instituut voor Dieren in Filosofie en Wetenschap op zaterdag 6 september weer de lezing “Bewustzijn en emoties bij dieren.”

Beschrijving: Tijdens deze lezing gaat psycholoog en filosoof dr. Esteban Rivas in op de vraag of andere dieren net als mensen het vermogen hebben om dingen te beleven en te ervaren, zoals pijn en plezier. Zijn dieren robotten zonder beleving of ervaren dieren sensaties en andere zaken net als wij bewust? De Franse filosoof René Descartes beweerde dat dieren geen bewustzijn konden bezitten. Ook het behaviorisme binnen de psychologie leidde ertoe dat het onderwerp bewustzijn taboe werd verklaard. Ook hedentendage zijn er nog denkers die geen bewustzijn toeschrijven aan dieren, vaak op grond van afwezigheid van ‘hogere’ cognitieve vermogens en taal. Daartegenover staan posities die de aanwezigheid van bewustzijn beargumenteren op grond van de analogieredenering en nauwkeurige studie van het zenuwstelsel en het gedrag van dieren. Zo zal Rivas de affectieve neurowetenschap van Jaak Panksepp behandelen, waaruit blijkt dat tenminste alle zoogdieren en ook vogels allemaal een aantal hersencentra voor dezelfde emotionele systemen delen. Daarnaast zal er worden ingegaan op de concrete emoties van honden en allerlei andere dieren. Wat voor emoties kennen ze? Plezier, pijn, jaloezie, schuldgevoel, dankbaarheid? Hoe belangrijk is affectie en liefde in het leven van dieren? Welke dieren lijken te rouwen om overleden soortgenoten? Kunnen ratten, honden en apen lachen en hebben ze humor? Kunnen dieren trauma’s oplopen? En wat voor overeenkomsten bestaan er tussen mensen en andere dieren wat betreft het hebben van veranderde bewustzijnstoestanden, zoals dromen en het onder invloed zijn van psychofarmaca en drugs?

Voor wie? De lezing is bedoeld voor mensen die professioneel met dieren werken, voor studenten, en voor alle mensen die geïnteresseerd zijn in dieren en hun kennis daarover willen vergroten. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die ik zal laten zien ondertiteld zijn.

Kosten. Deelname aan de lezing kost 35 euro per persoon. Studenten (met een studentenkaart) krijgen korting en betalen 25 euro.

Datum en tijd. De lezing wordt gegeven op zaterdag 6 september. De lezing begint om 12.30 uur en eindigt om 16.30 uur.

Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com. U krijgt dan een emailbericht toegestuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie.

Dierlijke Lentelezingen in Amsterdam

april 8, 2014 door estebanrivas

Na het succes van de Dierlijke Winterlezingen organiseert het Instituut voor Dieren in Filosofie en Wetenschap – IDFW deze lente de Dierlijke Lentelezingen. Tijdens deze lezingen zal dr. Esteban Rivas uitgebreid de volgende onderwerpen behandelen: het recente onderzoek naar de intelligentie van honden, bewustzijn en emoties bij dieren, en een inleiding tot de dierethiek, en de intelligentie van grote mensapen (chimpansees, bonobo’s, gorilla’s en orang-oetans). De lezingen zijn toegankelijk voor alle belangstellenden die hun kennis willen vergroten over de huidige wetenschappelijke stand van zaken over de intelligentie van honden en de intelligentie van grote mensapen, het bewustzijn en de emoties van honden en allerlei andere dieren, en die meer kennis willen verkrijgen en willen nadenken over dierethiek. De lezingen duren 4 uur en beginnen om 12.30 middags en gaan door tot 16.30 uur. De lezing over dierethiek duurt echter 6 uur (van 11 tot 17 uur), omdat daar ook een praktisch gedeelte in zit, waarin de deelnemers zelf gaan nadenken over morele dillemma’s met dieren. Zoals gebruikelijk zullen de lezingen worden opgeluisterd door veel beeldmateriaal en leuke, boeiende filmpjes. Hieronder volgt de beschrijving en de praktische informatie over de vier lezingen.

Dierlijke Lentelezing 1, zaterdag 24 mei: Recent onderzoek naar de intelligentie van honden.

De afgelopen 20 jaar vinden er heel veel nieuwe studies plaats naar de intelligentie of cognitie van honden. Zo zijn er inmiddels aparte instituten opgericht aan universiteiten over de hele wereld waar intelligentie-onderzoek met honden wordt gedaan: het Family Dog Project aan de Universiteit van Boedapest (Adam Miklosi), de afdeling Vergelijkende en Ontwikkelingspsychologie van het Max Planck Instituut voor Evolutionaire Antropologie van de Universiteit van Leipzig (Juliane Kaminski en Michael Tomasello), het Clever Dog Lab aan de Universiteit van Wenen (Ludwig Huber) en het Duke Canine Cognition Center aan de Duke University in de Verenigde Staten (Brian Hare). Tijdens deze lezing zal dr. Rivas uitgebreid ingaan op de uitkomsten van al deze recente onderzoeken met honden. Centraal staan de thema’s sociale en fysieke intelligentie. Onderwerpen die aan bod zullen komen zijn o.a.: Begrijpen honden wat mensen zien, horen en weten? In hoeverre begrijpen honden menselijke communicatieve signalen zoals wijzen en blikrichting? Wat leren honden door sociale observatie, zijn ze in staat tot imitatie? Bestaat er bewijs voor empathie bij honden? Wat is er uit taalonderzoek met honden voortgekomen, kunnen honden menselijke woorden begrijpen? Waaruit bestaat de fysieke intelligentie van honden, wat begrijpen ze van hun fysieke omgeving? Hebben ze door dat voorwerpen blijven bestaan (object-permanentie) en hoe gedragen honden zich in spannende onderzoeken als de toverbeker? De lezing geeft je een goed overzicht van de huidige stand van zaken op het gebied van de wetenschappelijke kennis over de intelligentie van honden. Dat zal voor een deel ook je eigen beeld veranderen van waar honden toe in staat zijn qua intelligentie.

Dierlijke Lentelezing 2, zaterdag 31 mei: Bewustzijn en emoties bij dieren.

Hilariteit bij het publiek wanneer ik het filmpje laat zien van wilde Afrikaanse dieren die dronken raken van gefermenteerde vruchten van de marula boom. Tijdens de vorige lezing over bewustzijn en emoties bij dieren.

Dierlijke Lentelezing 3, zaterdag 7 juni: Inleiding tot de dierethiek.

De introductie van het vraagstuk over de grote grazers in de Oostvaardersplassen. Tijdens de vorige lezing over dierethiek.

Tijdens deze lezing zal dr. Rivas een overzicht geven van de belangrijkste stromingen op het gebied van de dierethiek. Na een korte uiteenzetting over filosofie en ethiek en een bespreking van de geschiedenis van het morele denken over dieren komen de belangrijkste hedendaagse filosofen aan bod. Peter Singer met zijn utilistische ethiek gericht op dierenbevrijding. Tom Regan die vanuit de deontologische ethiek pleit voor dierenrechten. Filosofen die de aanwezigheid van bewustzijn als voldoende voorwaarde voor morele consideratie zien, zoals Gary Francione. Filosofen die een moreel onderscheid maken tussen mensen en andere dieren op grond van het menselijk taalvermogen (Frey, Carruthers). De feministische dierethiek die met de begrippen zorg en dialoog naar dieren kijkt. En tenslotte de deep ecology of het biocentrisme, waar mensen en andere dieren onderdeel zijn van de biosfeer. Vragen die hierbij behandeld zullen worden zijn o.a.: Is het hebben van zelfbewustzijn van belang voor de manier waarop een dier behandeld dient te worden? Zijn sommige dieren vervangbaar? Wanneer is er sprake van speciesime, discriminatie op grond van soort? Wat zijn de argumenten voor gelijkheid tussen alle dieren? Hebben alle levende wezens een inherente waarde? Wat moet je doen als je in een reddingsboot zit met 3 andere mensen en 1 hond en eentje moet overboord omdat de boot dreigt te zinken? Na deze behandeling van de verschillende stromingen en standpunten op het gebied van de dierethiek volgt een praktisch gedeelte. Daarvoor zullen de deelnemers worden ingedeeld in de belangrijkste dierethische stromingen. Vervolgens gaan we een aantal ethische vraagstukken of dilemma’s behandelen, waarbij het de bedoeling is dat de deelnemers zich het denken eigen maken van de stroming waarbij ze zijn ingedeeld en leren beargumenteerd een positie te bepalen m.b.t. het ethische vraagstuk. Denk aan het vraagstuk van het houden van dieren in gevangenschap, zoals in dierentuinen, maar bijvoorbeeld ook aan de recente issues rond de uitgezette grazers in de Oostvaardersplassen: Is het moreel gerechtvaardigd om deze dieren niet bij te voeren, maar af te schieten tijdens strenge winters?

Dierlijke Lentelezing 4, zaterdag 14 juni: De intelligentie van grote mensapen.

In deze lezing geeft dr. Rivas een up-to-date overzicht van wat er in de wetenschap bekend is over de intelligentie of cognitie van grote mensapen: de chimpansees, bonobo’s, gorilla’s en orang-oetans. Al meer dan 100 jaar doen wetenschappers onderzoek naar de intelligentie van onze harige neven en nichten. Hoe probeert de wetenschap de intelligentie van apen te bestuderen en wat voor resultaten zijn daar tot nu toe uit voortgekomen? En waarin verschilt onze menselijke intelligentie van de intelligentie van grote mensapen, en zijn er eigenlijk wel grote verschillen? En speelt een verschil in motivatie daarbij geen belangrijke rol? We gaan uitgebreid in op de fysieke en sociale intelligentie van mensapen. Bij fysieke cognitie worden de volgende onderwerpen behandeld: ruimtelijke kennis (object permanentie, cognitieve kaarten van de omgeving), kennis over de relaties tussen objecten (zoals het onderscheid zelfde-verschillend, figuurlijke en conceptuele analogieën), kwantitatieve kennis (hoeveelheden onderscheiden, optellen en aftrekken), geheugen, het begrijpen en gebruiken van symbolen (taalonderzoek), het gebruiken en vervaardigen van werktuigen of gereedschap, begrip van causale verbanden tussen objecten, inzicht, en zelfherkenning (spiegelproeven). Over de sociale cognitie van de grote mensapen zullen de volgende onderwerpen aan bod komen: sociaal leren en imitatie, cultuur, samenwerking (bv. tijdens collectief jagen), begrip van de mentale toestanden van een ander (ook wel Theory of Mind genoemd: begrip van de waarneming en het perspektief van een ander, begrip van de doelen en intenties van een ander, begrip van de kennis en gedachten van een ander), bedrog, empathie en altruïsme.

Voor wie? De Dierlijke Lentelezingen zijn bedoeld voor mensen die professioneel met dieren werken, voor studenten, en voor alle mensen die geïnteresseerd zijn in dieren en hun kennis daarover willen vergroten. Een specifieke vooropleiding is niet vereist. Wel is het handig als men passief Engels kan begrijpen, aangezien niet alle filmpjes die ik zal laten zien ondertiteld zijn. Hondengedragstherapeuten aangesloten bij vereniging Alpha krijgen 5 punten permanente educatie voor deelname aan de lezing “Bewustzijn en emoties bij dieren” en voor de lezing “Recent onderzoek naar de intelligentie van honden.”

Praktische informatie. De lezingen beginnen om 12.30 uur en eindigen om 16.30 uur. Let op: De tijden van de lezing over dierethiek wijken hiervan af. Deze begint namelijk om 11.00 uur en eindigt om 17.00 uur. Deelname aan de Dierlijke Lentelezingen kost 35 euro per lezing. Studenten (met een studentenkaart) krijgen korting en betalen 25 euro. De deelname aan de lezing over dierethiek kost 45 euro en voor studenten (met studentenkaart) 30 euro. De Dierlijke Lentelezingen zijn zonder lunch.

Aanmelden: U kunt zich eenvoudig opgeven door een emailbericht te sturen naar estebanyes@gmail.com. U krijgt dan een emailbericht toegstuurd met daarin alle praktische details en een factuur voor Uw administratie. U kunt zich opgeven voor alle lezingen of voor 1 of meerdere lezingen naar keuze.

Hovo cursus “Communicatie en taal bij dieren” in Roermond

december 13, 2013 door estebanrivas

In februari en maart 2014 geeft dr. Esteban Rivas de cursus “Communicatie en taal bij dieren” voor het Hoger Onderwijs Voor Ouderen (HOVO) Zuyd op de lokatie Roermond. Na deze cursus al op meerdere Hovo’s in het land te hebben gegeven, is de provincie Limburg nu eindelijk aan de beurt.

Omschrijving van de cursus: Iedereen vraagt zich wel eens af hoe dieren communiceren. Wij mensen doen dat vooral met taal, maar bestaat er ook zoiets als ‘dierentaal’? Geven dieren uiting aan passies en emoties? Als we luisteren naar het geblaf van honden of het miauwen van katten, zou je denken van wel. We weten dat dieren elkaar dingen duidelijk maken. maar hoe gaat dat in zijn werk?

Om het antwoord te vinden op deze vragen is er wereldwijd onderzoek gedaan onder allerlei diersoorten. Dit heeft een schat aan informatie en inzichten opgeleverd over communicatie en ‘taal’ bij dieren. Zo zijn bijvoorbeeld de alarmkreten van meerkatten, stokstaartjes en prairiehonden geanalyseerd. Onderzoek onder zangvogels toonde aan dat de ouders hun kinderen melodieën leren met een bepaalde opbouw en functie. Er is gebleken dat grote mensapen, net als wij, met hun gezichtsuitdrukking veel duidelijk kunnen maken. Ook hebben wetenschappers geprobeerd een menselijke taal te leren aan apen en zijn er experimenten uitgevoerd om dolfijnen en zeeleeuwen opdrachten te geven door middel van gebaren. Natuurlijk is er ook taalonderzoek onder huisdieren gepleegd om erachter te komen wat honden en katten begrijpen van menselijke communicatie. Begrijpen ze onze woorden en gebaren? Weet de papagaai wat ‘Lorre’ betekent? Weet uw hond wat u bedoelt als u naar een stok wijst?

Deze cursus biedt u een overzicht van de vele onderzoeken naar dierlijke communicatie en de fascinerende resultaten. De informatie wordt ondersteund door veel beeldmateriaal.

College 1: Communicatie en menselijke taal: kenmerken en definities.
College 2: Vogelroepen, vogelzang en taalonderzoek met papegaaien.
College 3: Natuurlijke communicatie van grote mensapen.
College 4: Taalonderzoek met grote mensapen.
College 5: Taalonderzoek met bonobo’s, dolfijnen, en zeeleeuwen
College 6: De communicatie van honden en katten en het taalonderzoek met honden.

De cursus zal worden gegeven in MFC ’t Paradies, Munsterstraat 61 te Roermond. De colleges vinden plaats op vrijdagmiddag van 13.30 tot 15.30 uur op de volgende data: 7, 14, 21, 28 februari en 14 en 21 maart. Men kan zich voor deze cursus inschrijven tot en met 30 januari 2014. Inschrijven kan alleen als U 50 jaar of ouder bent. Klik hier om U in te schrijven.

Bent U jonger dan 50 jaar en wilt U toch deze cursus volgen? Het Instituut voor Dieren in Filosofie en Wetenschap biedt de cursus “Communicatie en taal bij dieren” in 2 zaterdagen in maart aan voor mensen van alle leeftijden. Klik hier voor meer informatie over deze 2-daagse cursus op zaterdagen 1 en 8 maart.

Daarnaast kan alvast gemeld worden dat dr. Rivas in juli 2014 een zomercursus over de intelligentie van honden zal geven voor Hovo Amsterdam. In 4 colleges zullen dan de boeiende nieuwe studies naar de intelligentie van honden worden behandeld. Als cursusboek zal De Wijsheid van Honden. Over intelligentie en gedrag van ons meest geliefde huisdier van Brian Hare en Vanessa Woods worden gebruikt.

In de herfst van 2014 keert dr. Rivas ook terug bij Hovo Rotterdam. Daar zal hij in oktober en november een cursus in 8 colleges geven over de intelligentie van dieren. In deze cursus zal hij een overzicht geven van de wetenschappelijke stand van zaken op het gebied van de intelligentie van allerlei dieren, van mensapen tot kraaiachtigen, van olifanten tot ratten en nog veel meer. Nadere informatie over deze twee cursussen volgt tezijnertijd.